انواع ارتودنسی کدامند؟ | کدام برای من مناسب است؟

وقتی با ناهنجاری فک یا به هم ریختگی دندان ها مواجه هستید، بیش از هر چیز به دنبال راه حلی می گردید که با زندگی روزمره شما سازگار باشد. این مشکلات اسکلتی و دندانی علاوه بر تحت تاثیر قرار دادن فرم چهره، مستقیما روی کیفیت غذا خوردن و حتی نحوه تکلم شما اثر منفی می گذارند. تنوع روش ها در انواع ارتودنسی دقیقا برای پاسخ به همین دغدغه های شما به وجود آمده است.

امروزه دیگر نیازی نیست همه بیماران تن به درمان ارتودنسی به صورت نمایان یا جراحی های سنگین فک بدهند. بلکه می توان بر اساس سن، شدت عارضه و سبک زندگی شما، از روش های مدرنی مثل ارتودنسی نامریی برای پنهان ماندن روند درمان، یا روش های جبرانی (کاموفلاژ) برای استتار ناهنجاری های فک استفاده کرد تا سلامتی و کارایی به لبخند شما بازگردد.

انواع ارتودنسی چیست؟

انواع ارتودنسی شامل مجموعه ای از سیستم ها و ابزارهای دندانپزشکی است که بر اساس سن بیمار، نوع ناهنجاری (دندانی یا فکی) و سبک زندگی فرد دسته‌ بندی می شوند. این روش ها از بریس های ثابت سنتی تا پلاک های متحرک و سیستم های مدرن نامرئی را در بر می گیرند که هدف همگی آن ها، اصلاح تراز فک، بهبود جویدن و تکلم، و طراحی یک لبخند سالم است.

اصلی ترین انواع ارتودنسی شامل موارد زیر است:

• ارتودنسی ثابت
• ارتودنسی نامرئی
• ارتودنسی متحرک
• ارتودنسی کاموفلاژ یا جبرانی
• ارتودنسی فانکشنال
• ارتودنسی جراحی
• ارتودنسی سرامیکی
• ارتودنسی زبانی یا لینگوال
• ارتودنسی پیشگیری

۱. ارتودنسی ثابت

ارتودنسی ثابت مطمئن ترین ابزار ما برای درمان پیچیده ترین ناهنجاری های فک و دندان است. در این روش، براکت ها روی دندان های شما فیکس می شوند و سیم های مخصوص با اعمال فشار مداوم، دندان ها را به سمت جایگاه درست خود هدایت می کنند.

از آنجا که این سیستم تا پایان دوره درمان از دهان خارج نمی شود، روند حرکت دندان ها کاملا پیوسته و نتایج نهایی آن بسیار دقیق و قابل پیش بینی است. شلوغی شدید دندان ها، فاصله های زیاد و ناهنجاری های تراز فک به خوبی با این روش درمان می شوند. البته این سیستم برای رسیدن به بهترین نتیجه، به بهداشت دقیق دهان و همکاری شما در طول درمان نیاز دارد.

۲. ارتودنسی نامریی

ارتودنسی نامریی بهترین انتخاب برای کسانی است که می خواهند بدون تغییر در ظاهر لبخند و دغدغه دیده شدن سیم های فلزی، دندان های خود را ردیف کنند. این روش مدرن که شامل الاینرهای شفاف (قالب های بی رنگ) یا براکت های پشت دندانی (لینگوال) می شود، عملا برای دیگران غیر قابل تشخیص است.

بزرگ ترین مزیت الاینرهای شفاف، متحرک بودن آن هاست؛ یعنی شما می توانید موقع غذا خوردن یا مسواک زدن آن ها را به راحتی از دهان خارج کنید تا هیچ محدودیتی در سبک زندگی خود حس نکنید. این روش راحتی بی نظیری دارد، اما موفقیت آن کاملا به انضباط شما بستگی دارد، زیرا باید تعهد داشته باشید که قالب ها را حداقل ۲۲ ساعت در شبانه روز روی دندان های خود نگه دارید.

۳. ارتودنسی متحرک

ارتودنسی متحرک شامل پلاک های تخصصی است که به دندان ها چسبانده نمی شوند و شما می توانید هنگام غذا خوردن، مسواک زدن یا در موقعیت های خاص آن ها را به راحتی از دهان خارج کنید. این روش درمان، بیشتر در سنین کودکی برای هدایت صحیح رشد استخوان فک کاربرد دارد؛ البته برای اصلاح به هم ریختگی های خفیف دندانی در بزرگسالان نیز استفاده می شود.

بزرگ ترین مزیت این سیستم، حفظ آسان بهداشت دهان و دندان و راحتی بیمار است. با این حال، از آنجا که دستگاه ها ثابت نیستند، موفقیت و نتیجه نهایی درمان کاملا به تعهد، انضباط و همکاری شما در استفاده منظم و شبانه روزی از پلاک ها بستگی دارد.

۴. ارتودنسی کاموفلاژ یا جبرانی

ارتودنسی کاموفلاژ یک راهکار هوشمندانه و غیر تهاجمی برای افرادی است که دچار ناهنجاری های فکی هستند اما به هر دلیلی تمایلی به انجام جراحی های سنگین فک (ارتوگناتیک) ندارند. در این روش تخصصی، به جای جابجا کردن استخوان فک، دندان ها به گونه ای حرکت داده می شوند که ناهنجاری اسکلتی زیرین کاملا پنهان (کاموفلاژ) شود و بایت دندان ها به درستی روی هم چفت شود.

۵. ارتودنسی فانکشنال

ارتودنسی فانکشنال یک روش درمانی بسیار موثر است که به جای تمرکز صرف روی دندان ها، بر اصلاح و هدایت رشد استخوان های فک تمرکز دارد. این دستگاه ها (که می توانند ثابت یا متحرک باشند) از نیروی طبیعی عضلات دهان، صورت و جویدن برای تغییر موقعیت فک ها استفاده می کنند.

به عنوان مثال، اگر فک پایین کودک عقب تر از حد نرمال باشد، ابزارهای فانکشنال فک را به سمت جلو هدایت می کنند تا تراز استخوانی ایده آل ایجاد شود. کلید موفقیت این روش، تشخیص به موقع در سنین رشد و قبل از اتمام بلوغ است تا از نیاز به جراحی های وسیع فک در آینده جلوگیری شود.

۶. ارتودنسی جراحی

این روش که به آن ارتوگناتیک نیز می گویند، برای درمان ناهنجاری های شدید فکی و دندانی در بزرگسالانی کاربرد دارد که رشد استخوانی آن ها به پایان رسیده و مشکلشان با بریس ها به تنهایی حل نمی شود. در این فرآیند تخصصی، ارتودنسی و جراحی فک به صورت مکمل عمل می کنند؛ ابتدا دندان ها توسط متخصص ارتودنسی در جایگاه درست خود قرار می گیرند و سپس جراح فک و صورت، استخوان فک بالا یا پایین را جابجا می کند تا تراز کامل صورت برقرار شود. این روش تغییرات شگفت انگیزی در زیبایی فرم چهره، بهبود تنفس، جویدن غذا و تکلم شما ایجاد می کند.

۷. ارتودنسی سرامیکی

اگر به قدرت و کارایی ارتودنسی ثابت نیاز دارید اما تمایلی به ظاهر فلزی بریس های سنتی ندارید، بریس های سرامیکی بهترین گزینه برای شما هستند. در ارتودنسی سرامیکی، براکت ها از جنس سرامیک شفاف یا همرنگ دندان ساخته می شوند تا روی دندان های شما کاملا محو و کم تر قابل تشخیص باشند. این سیستم تمام قابلیت های ارتودنسی ثابت فلزی را در هدایت دقیق دندان ها دارد، اما به دلیل ظرافت سرامیک، به مراقبت بیشتری در برابر شکستن نیاز دارد و باید در مصرف مواد غذایی رنگی دقت کنید تا ظاهر شفاف براکت ها تا پایان درمان حفظ شود.

۸. ارتودنسی زبانی یا لینگوال

ارتودنسی زبانی یا لینگوال مخفی ترین روش درمان در میان سیستم های ثابت است. چرا که در این تکنیک، براکت ها و سیم ها به جای سطح جلویی، روی سطح پشتی دندان ها (سمت زبان) چسبانده می شوند. این روش تمام قدرت و کارایی ارتودنسی سنتی را دارد، با این تفاوت بزرگ که در طول دوره درمان کاملا از دید دیگران پنهان می ماند. این بریس های پشت دندانی برای بزرگسالان و شاغلینی که به هیچ وجه نمی خواهند ظاهر فلزی روی دندان هایشان مشخص باشد، یک گزینه بی نظیر است. البته به دلیل قرارگیری ابزارها در فضای داخلی دهان، ممکن است در روزهای اول کمی روی تکلم شما تاثیر بگذارد و تمیز کردن آن نیاز به تمرکز و دقت بیشتری دارد.

۹. ارتودنسی پیشگیری

این روش که مخصوص کودکان در سنین رشد (معمولا ۶ تا ۱۰ سالگی) است، با هدف شناسایی و هدایت زودهنگام ناهنجاری های دندانی و فکی انجام می شود. در این سنین، استخوان های فک هنوز در حال رشد و انعطاف پذیر هستند؛ بنابراین می توان با ابزارهای ساده، فضای کافی را برای رویش درست دندان های دائمی ایجاد کرد یا جلوی انحراف استخوان فک را گرفت. ارتودنسی پیشگیری به شما کمک می کند تا با یک مداخله به موقع، ریسک نیاز فرزندتان به درمان های پیچیده تر، کشیدن دندان های اصلی یا جراحی های سنگین فک را در سنین بزرگسالی به طور چشمگیری کاهش دهید.

کدام روش ارتودنسی برای من مناسب است؟

اگر هنوز مطمئن نیستید کدام روش برای شما مناسب تر است، بهترین راه انجام معاینه تخصصی و بررسی وضعیت فک و دندان هاست. در بسیاری از موارد، سن بیمار، شدت ناهنجاری و انتظارات زیبایی نقش مهمی در انتخاب بهترین نوع ارتودنسی دارند و تنها پس از ارزیابی دقیق می توان مناسب ترین روش درمان را تعیین کرد.

سخن پایانی

حالا که با انواع روش ها آشنا شدید، واقعیت این است که هیچ متنی در اینترنت نمی تواند جایگزین معاینه تخصصی و اسکن دقیق دندان های شما شود. شرایط فک، سن و سبک زندگی هر فرد کاملا متفاوت است.

بنابراین بهترین راهکار این است که در قدم بعدی، وضعیت دندان های خود را با یک متخصص ارتودنسی در میان بگذارید تا دقیق ترین روش را که کم ترین تداخل را با زندگی روزمره تان دارد، برای شما مشخص کند.