نشست تخصصی بررسی عملکرد معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری با حضور مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، و جمعی از مدیران این معاونت برگزار شد؛ نشستی که تمرکز آن بر وضعیت زیستبوم دانشبنیان کشور، توسعه فناوریهای راهبردی و نقش نوآوری در آینده اقتصاد ایران بود.
در این جلسه گزارشهایی از روند توسعه اقتصاد دانشبنیان در حوزههایی مانند زیستفناوری، پزشکی بازساختی، تولید صنعتی واکسنهای راهبردی، توسعه زنجیره تأمین مواد اولیه دارویی، کاهش ارزبری تجهیزات پزشکی، گسترش سلامت الکترونیک و تجهیز مراکز سلولدرمانی ارائه شد. همچنین وضعیت کلی زیستبوم شرکتهای دانشبنیان و عملکرد بنیاد ملی علم ایران در حوزه تولید علم و توسعه پژوهشهای راهبردی مورد بررسی قرار گرفت.
رئیسجمهور در این نشست با قدردانی از اقدامات انجامشده، توسعه فناوریهای راهبردی و تقویت زنجیره ارزش دانشبنیان را یکی از پیششرطهای رشد پایدار اقتصادی دانست. او با اشاره به اهمیت تولید داخلی مواد اولیه دارویی و محصولات راهبردی حوزه سلامت گفت هرچه کشور در این حوزه فعالتر عمل کند، علاوه بر تأمین نیازهای داخلی، وابستگی به واردات نیز کاهش خواهد یافت و دولت از این مسیر حمایت خواهد کرد.
پزشکیان همچنین بر نقش فناوریهای نوظهور و هوش مصنوعی در ارتقای نظام سلامت تأکید کرد و گفت استفاده از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان میتواند دسترسی عادلانهتر به خدمات درمانی را در مناطق محروم و دورافتاده فراهم کند. به گفته او، فناوریهای هوشمند علاوه بر کاهش هزینهها، کیفیت و اثربخشی خدمات سلامت را نیز افزایش میدهند.
در بخش دیگری از این نشست، رئیسجمهور حمایت از نخبگان، پژوهشگران و جوانان خلاق را از اولویتهای دولت عنوان کرد. او ایجاد زیرساختهای فناورانه در سطح جهانی و توسعه فضاهایی مانند برجهای فناوری و نوآوری را عاملی برای حضور مؤثر نخبگان در تولید ثروت و حل مسائل کشور دانست؛ مسیری که میتواند به افزایش امید اجتماعی و کاهش مهاجرت سرمایه انسانی نیز منجر شود.
پزشکیان همچنین بر اهمیت دیپلماسی علمی و فناوری تأکید کرد و آن را یکی از مسیرهای تسریع توسعه اقتصاد دانشبنیان دانست. به گفته او، گسترش تعاملات علمی با دیگر کشورها میتواند علاوه بر پاسخگویی به نیازهای داخلی، زمینه حضور ایران در بازارهای منطقهای و بینالمللی را نیز فراهم کند.
رئیسجمهور در ادامه بر لزوم همافزایی میان معاونت علمی، دانشگاهها، مراکز پژوهشی و نخبگان ایرانی خارج از کشور تأکید کرد و گفت باید چشماندازی روشن برای آینده فعالیت نخبگان ترسیم شود تا آنان بتوانند نقش مؤثرتری در حل مسائل کشور ایفا کنند. او همچنین خواستار تدوین نقشه راه اجرایی برای برنامههای ارائهشده در این نشست شد تا اهداف، مراحل اجرا و شاخصهای ارزیابی بهصورت دقیق مشخص شود.
به گفته پزشکیان، توسعه فناوری زمانی معنا پیدا میکند که به تجاریسازی، تولید و بازار منجر شود. او تأکید کرد فناوری زمانی ارزشآفرین خواهد بود که بتواند به خلق ثروت و حل مسائل واقعی جامعه کمک کند.
رئیسجمهور در ادامه با بیان اینکه آینده اقتصاد کشور بیش از هر چیز به دانش، فناوری و سرمایه انسانی وابسته است، گفت آنچه آینده ایران را میسازد نه صرفاً منابع نفت و گاز، بلکه فناوریهای پیشرفته و مغزهای خلاقی است که باید زمینه شکوفایی آنها فراهم شود.
پزشکیان همچنین توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، برقیسازی ناوگان حملونقل و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی را از مأموریتهای مهم معاونت علمی دانست و بر لزوم استفاده هماهنگ از ظرفیتهای علمی و صنعتی کشور در این حوزه تأکید کرد. او در همین راستا به ضرورت جمعآوری گازهای مشعل (فلر) اشاره کرد و گفت دولت از شرکتهای دانشبنیان فعال در این حوزه حمایت خواهد کرد.
از دیگر محورهای مطرحشده در این نشست، توسعه پنلهای خورشیدی پشتبامی، ارتقای بهرهوری انرژی، توسعه فناوریهای سازگار با اقلیم کشور و تولید محصولات کممصرف بود؛ موضوعاتی که به گفته رئیسجمهور باید با همکاری نزدیک دانشگاهها، صنعت و شرکتهای دانشبنیان دنبال شوند.
پزشکیان همچنین بر استفاده از ظرفیت پیمانهای منطقهای و بینالمللی مانند بریکس، سازمان همکاری شانگهای و اتحادیه اقتصادی اوراسیا برای توسعه همکاریهای فناورانه تأکید کرد و گفت شرکتهای دانشبنیان باید از هماکنون برای تنوعبخشی به بازارهای هدف برنامهریزی کنند تا با اشباع بازار داخلی مواجه نشوند.
او در بخش دیگری از سخنان خود به ضرورت تحول در صنعت خودروسازی اشاره کرد و توسعه خودروهای برقی و موتورهای هوشمند را از مسیرهای مهم آینده صنعت حملونقل دانست.
در پایان، رئیسجمهور علم و فناوری را از مهمترین مؤلفههای اقتدار ملی توصیف کرد و گفت قدرت واقعی کشور در دانش، فناوری و سرمایه انسانی آن نهفته است. او تأکید کرد هرچه ایران در مرزهای دانش و فناوری پیشرفتهتر حرکت کند، قدرت چانهزنی، امنیت و جایگاه بینالمللی کشور نیز تقویت خواهد شد. همچنین تأکید کرد باید شرایطی فراهم شود تا نخبگان با امید و انگیزه در کشور بمانند و در مسیر پیشرفت ایران نقشآفرینی کنند.