از داده تا تصمیم؛ روایت یک سال تحول دیجیتال در دانشگاه علوم پزشکی مشهد | ایران مدلبز

مدیریت آمار و فناوری اطلاعات و امنیت فضای مجازی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در سال ۱۴۰۴ با تمرکز بر تحول دیجیتال، هوشمندسازی فرآیندها، توسعه زیرساخت‌های فناوری، ارتقای امنیت سایبری و تصمیم‌سازی مبتنی بر داده، اقدامات گسترده و اثرگذاری را در سطح دانشگاه و مراکز تابعه به اجرا درآورد.

مهندس احسان جلیلی، مدیر آمار و فناوری اطلاعات دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در گفت‌وگو با وب‌دا، با تشریح عملکرد این مدیریت، اظهار کرد: راهبرد اصلی در سال ۱۴۰۴، استقرار حکمرانی داده، تقویت زیرساخت‌های پایدار فناوری اطلاعات و پشتیبانی هوشمند از مأموریت‌های آموزشی، درمانی و بهداشتی دانشگاه بوده است.

توسعه داشبوردها و مدیریت هوشمند داده‌های آماری

در حوزه آمار و تحلیل داده، مدیریت و توسعه داشبوردهای سامانه سیگما یکی از محورهای اصلی فعالیت‌ها بوده است. بازطراحی داشبورد عملکرد پزشکان به درخواست معاونت درمان، طراحی داشبوردهای درآمد بیمارستانی به‌صورت روزانه و ماهانه، داشبورد ملزومات پزشکی، بهینگی اتاق عمل، هیأت علمی–دانشجو و تشکیلات سازمانی، گامی مؤثر در جهت شفاف‌سازی عملکرد و پشتیبانی از تصمیم‌گیری مدیران به شمار می‌رود.

همچنین طراحی داشبوردهای جدیدی نظیر نیروهای شاغل بیمارستان‌ها، بیماران فوت‌شده و روند پذیرش بیماران اورژانسی و آغاز طراحی داشبوردهای تخصصی در حوزه مددکاری، آزمایشگاه و تکمیل پرونده‌های بیمارستانی، بیانگر توسعه مستمر نظام تحلیل داده دانشگاه است.

شناسنامه‌دار کردن داشبوردها، پایش روزانه خطاها و ایجاد گزارش‌های کنترلی در اتوماسیون آماری و سیستم‌های اطلاعات بیمارستانی نیز در راستای افزایش صحت و اعتبار داده‌ها انجام شد.

در سال ۱۴۰۴، همایش «سامانه‌های آماری و سلامت داده‌محور» با ارائه سخنرانی‌های تخصصی در حوزه داشبوردهای تحلیلی، اقتصاد درمان، تصمیم‌گیری مبتنی بر داده، هوشمندسازی مدیریت بیمارستانی، سیمای سلامت استان و تحول سامانه‌های آماری برگزار شد؛ همایشی که نقش مهمی در ارتقای فرهنگ داده‌محوری در سطح مدیران و کارشناسان ایفا کرد.

استانداردسازی آمار بیمارستانی و ساماندهی ساختار تخت‌ها

برگزاری منظم جلسات کمیته استخراج آمار از HIS منجر به اصلاح گزارش‌های بستری، بازنگری ساختار تخت‌ها، ویرایش فرم‌های پذیرش، طراحی گزارش‌های کنترلی و ساماندهی ساختار تخت‌ها و بخش‌ها در سامانه سپید شد.

همچنین دستورالعمل اجرایی ساماندهی تخت‌های بیمارستانی با همکاری معاونت درمان تدوین و اجرایی گردید که نقش مهمی در یکپارچگی اطلاعات درمانی دارد.

در حوزه تحلیل داده‌های سلامت، رصد بیماران سرپایی و بستری مرتبط با آلودگی هوا و آنفولانزا به‌صورت روزانه در پیک‌ها و موردی در سایر ایام انجام و گزارش‌های تحلیلی به مراجع بالادستی ارسال شد.

مدیریت جمع‌آوری آمار ستاد سفر در ایام نوروز ۱۴۰۴ و اربعین حسینی نیز با طراحی و تکمیل ۱۱ فرم آماری برای معاونت‌های بهداشت، درمان و غذا و دارو انجام گرفت.

یکپارچه‌سازی داده‌ها و توسعه اتوماسیون آماری

راه‌اندازی فرآیندهای انتقال داده دانشجویان، پرسنل، جمعیت و ساختار واحدهای بهداشتی از سامانه‌های مختلف به اتوماسیون آماری دانشگاه، پیاده‌سازی ETL از پایگاه داده بهداشت و ایجاد بستر ثبت اطلاعات دانشجویان خارجی و شاخص‌های معاونت دانشجویی، گامی مهم در جهت تجمیع داده‌ها و کاهش جزیره‌ای عمل کردن سامانه‌ها بود.

در سال ۱۴۰۴، بیش از ۷۵ شاخص کلیدی در حوزه‌های بهداشت، درمان، آموزش، تخت‌های بیمارستانی، اعمال جراحی، اورژانس، درآمدها و اعتبارات سلامت جمع‌آوری و آماده‌سازی شد.همچنین ۳۶ شاخص هیأت امنا با مشارکت ۷ معاونت دانشگاه گردآوری و به دبیرخانه دائمی هیأت امنا ارسال شد.

تقویت زیرساخت‌های فناوری و امنیت سایبری

در حوزه زیرساخت، اقدامات گسترده‌ای از جمله توسعه ارتباطات فیبر نوری، راه‌اندازی لینک‌های پرسرعت با پهنای باند ۵۰ گیگابیت، مانیتورینگ بیش از ۷۰۰ سوئیچ، به‌روزرسانی ۱۱۰ سرور هاست، توسعه دیتاسنترها، راه‌اندازی NextCloud، VoIP، APN امن و جداسازی شبکه وای‌فای از شبکه داخلی انجام شد.

در حوزه امنیت، استقرار سامانه‌های XDR، EDR، WAF، پایش تهدیدهای سایبری، استفاده از CDNهای بومی و ثبت کامل تجهیزات در سامانه فرابر، نقش مهمی در افزایش تاب‌آوری سایبری دانشگاه ایفا کرد.

انعقاد و نظارت بر بیش از ۷۵ قرارداد فناوری اطلاعات، مستندسازی وب‌سرویس‌ها، راه‌اندازی سامانه‌های جدید از جمله «سناباد»، سامانه‌های رزرو فضاهای آموزشی، ثبت الکترونیکی جشنواره‌ها، مانیتورینگ پیشرفته سرورها و توسعه انباره‌های داده (DW)، بستر لازم برای تحلیل پیشرفته داده و تصمیم‌سازی مدیریتی را فراهم ساخت.

مدیریت اطلاعات سلامت و پشتیبانی از نظام درمان

پیاده‌سازی دستورالعمل‌های ابلاغی وزارت بهداشت در سامانه‌های HIS و سپید، اتصال سامانه‌ها به نظام مالی، اجرای تعرفه‌های جدید، ثبت خدمات بیماران خاص، توسعه ماژول‌های تخصصی قلب و عروق و حضور فعال در کمیته‌های تخصصی، نشان‌دهنده نقش کلیدی مدیریت اطلاعات سلامت در پشتیبانی هوشمند از فرآیندهای درمانی است.

گزارش عملکرد مدیریت آمار و فناوری اطلاعات دانشگاه علوم پزشکی مشهد در سال ۱۴۰۴، بیانگر حرکت هدفمند به سوی دانشگاه هوشمند، داده‌محور و امن است؛ مسیری که با توسعه زیرساخت، استانداردسازی داده‌ها و تقویت امنیت سایبری، زمینه ارتقای کیفیت خدمات سلامت و تصمیم‌گیری دقیق مدیریتی را فراهم کرده است.