به گزراش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی تهران، مصطفی معین، استاد پیشکسوت دانشگاه علوم پزشکی تهران در پیامی با عنوان «بیماری آسم در شرایط جنگ و بحران»، نوشت: بیستونهمین روز جهانی آسم (سهشنبه ۱۵ اردیبهشت)، فرصت مغتنمی است که اهمیت تشخیص و درمان مناسب و بهموقع آسم، به ویژه در شرایط جنگ و بحران کنونی کشور مورد تاکید واقع شود. شعار روز جهانی آسم در سال ۱۴۰۵(۲۰۲۶)، این است که «عموم بیماران مبتلا به آسم باید به اسپریهای استروئیدی طبق تجویز پزشکان معالج دسترسی داشته باشند».
این توصیه جهانی به ویژه در دوران جنگ اهمیت دوچندانی دارد، چون تداوم مصرف این نوع اسپریها، در کنترل نگهداشتن بیماری آسم و جلوگیری از تشدید علائم و مشکلات تنفسی آن، و عدم نیاز بیماران به مراجعه به اورژانس و یا بستری شدن ایشان در بیمارستان را موجب میشود. در شرایط جنگی، به علت افزایش عوامل خطرزایی چون دود و دَم و بوی تند مواد شیمیائی ناشی از انفجار و یا گردغبار برخاسته از تخریب بناها و زیرساختها در محیط زندگی، افزایش هیجان و ضربه روانی به افراد، و همچنین اختلال در زنجیره تشخیص و درمان پزشکی و دسترسی به داروها، همگی میتواند باعث در مخاطره قرار گرفتن سلامتی بیماران شود.
در واقع ترکیبی از تغییرات زیستی در بدن بیمار مانند ایجاد التهاب و تحریکپذیری راههای هوایی ریه تحت تاثیر ذرات ریز سمی استنشاق شده، استرسهای رفتاری چون اضطراب و افسردگی و دغدغههای زمان جنگ، اختلال در دسترسی شهروندان به کادرهای پزشکی و نیز تامین و توزیع داروهای استاندارد توسط نظام سلامت، میتواند موجب افزایش سریع و تصاعدی مرگومیرها شود.
بنابراین ضروری است که دور شدن بیماران از آلایندههای محیطی و مصرف ماسک (و یا پارچه)، تاثیر مثبت گفتوگو و آرامشبخشی به بیماران توسط طبیبان علاوه بر تجویز و نسخه دارو، و نیز تامین و توزیع غیرمتمرکز اصلیترین داروهای ضد آسم، یعنی اسپریهای ضدالتهابی استروئیدی، اسپریهای بازکننده نایژهها، و داروهای استروئیدی سیستمیک (خوراکی و تزریقی)، در سطح کشور را مورد تاکید قرار دهیم. هدف اصلی در پزشکی جنگ و بحران، این است که بتوانیم بیشترین تعداد بیماران دچار آسم را علیرغم کمبود امکانات دارو و درمان و عوامل محیطی خطرزا، و شرایط روانی و اجتماعی ملتهب، در وضعیت پایدار و کنترل شده بیماری نگهداریم.
در اینجاست که ایفای نقش کادرهای خط اول سیستم بهداشتودرمان، یعنی پزشکان عمومی و خانواده و کادرهای بهداشتی مرتبط، آموزش نحوه مصرف اسپریهای استنشاقی با محفظه مخصوص(یا بطری پلاستیکی)، ارائه آموزشهای خودمراقبتی به بیماران و خانوادههای آنان، همکاری نهادهای مدنی و افراد داوطلب آموزش دیده، اهمیت خود را نشان میدهد.
در شرایط اضطراری جنگ و بحران، گروههای آسیبپذیرتر، یعنی کودکان و نوجوانان، مادران باردار، مهاجرین و پناهندگان باید از مراقبتهای دقیقتری برخوردار باشند.
ترویج بهرهگیری از تکنولوژیهای پیشرفته ارتباطی و اطلاعرسانی چون پیامک و تلفن همراه، بههمراه داشتن مانیتورهای هشداردهنده علایم خطر بیماری و یا آلایندههای محیطی توسط بیماران و افراد آسیبپذیر، و ایجاد زمینههای بهکارگیری هوش مصنوعی از سوی نظام سلامت مورد انتظار است.
امیدواریم که با تلاش ارزنده جامعه پزشکی و پرستاری و سایر کادرهای تخصصی، و مسئولان بهداشت و درمان کشور، سلامت بیماران و جامعه در هر شرایطی تضمین شود و با حمایت و قدردانی از مدافعان پاکباز وطن، بتوانیم در آیندهای نهچندان دور شاهد صلح و امنیت پایدار و توسعه و پیشرفت ایران عزیز باشیم.