علوم اعصاب رفتاری چیست؟ بررسی پیوند میان مغز و رفتار انسان
علوم اعصاب رفتاری پیوند مغز و رفتار را میکاود. با درک نقش هورمونها و نورونها، ریشههای زیستی احساسات، یادگیری و شخصیت خود را علمی کشف کنید.
نوازش یا تماس محبتآمیز (touch) در روانشناسی مفهومی چندوجهی است که هم در نظریههای مختلف و هم در شواهد تجربی تأثیر عمیقی بر رشد و سلامت روانی دارد.
علوم اعصاب رفتاری پیوند مغز و رفتار را میکاود. با درک نقش هورمونها و نورونها، ریشههای زیستی احساسات، یادگیری و شخصیت خود را علمی کشف کنید.
سالها پس از کنار گذاشته شدن مواد روانگردان از پژوهشهای پزشکی، حالا مطالعات جدید نشان میدهد این ترکیبات ممکن است در درمان افسردگی، اضطراب، PTSD و برخی بیماریهای عصبی نقش داشته باشند.
سالها جهان با بیماریهای روانی مواجه است و آن را در بیماریهایی پنهان میکند که قابل اندازهگیریتر و فوریتربه نظر میرسند اما اکنون دادهها نمایان شدند و دیگر نمیتوان از آنها چشمپوشی کرد.
اضطراب در دوران نوجوانی تجربهای نسبتاً رایج است و به دلیل تغییرات جسمی، ذهنی و اجتماعی این دوره بروز میکند. هرچند اضطراب خفیف واکنشی طبیعی به فشارهای زندگی است، اما اگر شدید یا مداوم شود میتواند بر تحصیل، روابط اجتماعی و سلامت روان نوجوان اثر منفی بگذارد.
تنظیم هیجان فرآیند مدیریت آگاهانه و ناآگاهانه بر نوع، شدت و زمان بروز احساسات است تا پاسخی سازگار با محیط، اهداف و شرایط فردی حاصل شود.
مدیرکل پیشگیری و بهداشت روانی بنیاد شهید و امور ایثارگران از ارائه خدمات تخصصی روانشناختی و مشاوره از طریق سامانه ۰۹۶۱۶ و سامانه ۱۶۷۱ خبر داد.
دوپامین به عنوان انتقالدهنده عصبی در مغز نقش کلیدی در سیستم پاداش ایفا میکند و این ماده شیمیایی زمانی ترشح میشود که فرد تجربهای لذتبخش مانند خوردن غذا، تعامل اجتماعی مثبت یا دستیابی به موفقیت را تجربه کند. در فضای مجازی اما، دوپامین به واسطۀ پاداشهای سریع و مکرر با یک لایک یا نظر مثبت ترشح میشود.
این پژوهش تأکید میکند کیفیت رابطه عاطفی تنها یک موضوع شخصی یا احساسی نیست، بلکه عاملی مهم در ارتقای سلامت عمومی افراد به شمار میرود؛ عاملی که میتواند از کیفیت خواب شبانه تا آرامش روانی روزانه، زندگی زوجها را تحت تأثیر قرار دهد. اما کلید طلایی داشتن یک زندگی پر از آرامش و موفق چیست؟
ذهن ما با سیل بیپایانی از اطلاعات، اعلانها، استرسها و وظایف روبهروست، حفظ تمرکز به یکی از بزرگترین چالشهای روزمره تبدیل شده است. شاید بارها برایتان پیش آمده باشد که قصد انجام کاری را داشتهاید، اما چند دقیقه بعد متوجه میشوید ذهنتان به چند جهت کشیده شده و بازدهیتان به شدت کاهش یافته است.
پس از پایان بحران، بسیاری از افراد حتی با وجود بازگشت به زندگی روزمره، دچار بیانگیزگی عمیق میشوند. این حالت با احساس پوچی، عدم علاقه به کار و فعالیتهای قبلی، خستگی مداوم و از دست دادن حس هدفمندی همراه است. مغز که مدتها در شرایط تنش شدید و بقا قرار داشته، پس از بحران وارد یک مرحله از بی انگیزشی میشود.
اگر شبها سر ساعت میخوابید اما بدون هیچ دلیلی ۴ صبح بیدار میشوید، علم نوروساینس برای این مشکل دلیل و راه حل دارد.
نظریه تناسب یا Compatibility Theory میگوید دو ایده یا پدیده که در ظاهر ناسازگار به نظر میرسند، ممکن است در واقع بتوانند با هم سازگار باشند.
دو سال نخست ازدواج دوره شکلگیری الگوهای ارتباطی، مدیریت تعارضها و ایجاد صمیمیت پایدار است و پایه اصلی موفقیت رابطه در آینده محسوب میشود.
وسواس مذهبی، اختلالی پیچیده است که در آن، فرد با افکار و رفتارهای تکراری مرتبط با اعتقادات دینی درگیر میشود؛ این افکار اغلب ناخواسته و مزاحم هستند؛ و زندگی روزمره را مختل میکنند. انواع وسواس مذهبی، از ترس از گناه تا اجبار به انجام مناسک دینی، طیف گستردهای از نشانهها را در بر میگیرند.
روانشناسی در سال ۲۰۲۶ به این نتیجه رسیده است که خلأ وجودی یا همان احساس بیمعنایی، هسته مرکزی بسیاری از اختلالات خلقی را تشکیل میدهد.
معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی، با تأکید بر اهمیت پایش وضعیت سلامت روان جامعه، از اجرای برنامه رصد روان و توسعه خدمات مشاورهای برای افزایش دسترسی مردم به خدمات تخصصی خبر داد.
بر اساس اعلام سازمان بهزیستی کشور، پویش «رصد روان» ۳۰ اردیبهشت رونمایی و از خرداد ۱۴۰۵ اجرایی خواهد شد که هدف آن، شناسایی افرادی است که در جنگ ۴۰ روزه دچار اختلال استرس پس از سانحه شدهاند تا مداخلات سریع و هدفمند برای پیشگیری از مزمن شدن آسیبهای روانی و کاهش پیامدهای فردی، خانوادگی و اجتماعی به آنها ارائه شود.
یک متخصص علوم شناختی و خلاقیت گفت: حل مسئلهٔ خلاق در سطح جمعی در شرایط بحرانی مانند جنگ به مردم کمک میکند تا راههای جدیدی برای همبستگی پیدا کنند و ابزاری برای حفظ سلامت روان است.
فرانک فورِدی میگوید استرس امتحان تجربهای عادی است و تبدیل آن به بیماری روانی، فرهنگ آسیبپذیری را تقویت میکند.
اگر تابهحال حداقل یکبار تلاش کرده باشید که برای آرام کردن ذهنتان، تمرینهای مدیتیشن یا ذهنآگاهی انجام دهید، حتما متوجه شدهاید که این کارها اصلا راحت نیستند! از همان لحظه که تصمیم میگیرید به چیزی فکر نکنید و تنها مشاهدهگر جریان افکارتان باشید، میبینید که فکرهای مختلف به مغزتان هجوم میآورند؛ فکرهایی که خیلی از آنها شاید تا چند دقیقه پیش اصلا در ذهنتان وجود نداشتند و مثل میمون، مدام از این شاخه به آن شاخه میروند. این اتفاق نهفقط زمان مدیتیشن، بلکه در تمام طول روز و گاهی حتی شبها پیش از خواب هم رخ میدهد و اگر آن را کنترل نکنید، میتواند بهمرور باعث حواسپرتی، عدم تمرکز و بیقراری شود و شما را از کار و زندگی بیندازد. به این پدیده اصطلاحا «ذهن میمونوار» یا «ذهن میمونی» هم میگویند که در دنیای دیجیتال امروز با سرعت و اطلاعات بینهایت، بیش از پیش به آن دامن میزند.
روانشناسان تاکید میکنند سبکهای فرزندپروری والدین میتوانند در شکلگیری شخصیت فرزندان نقش موثری داشته باشند.
یک رویکرد درمانی در واقع نقشه راهی است که مسیر حرکت از وضعیت فعلی مراجع به سوی وضعیت مطلوب او را ترسیم مینماید و بدون وجود چنین چهارچوبی درمانگر در مواجهه با پیچیدگیهای ذهنی و رفتاری انسانها با سردرگمی مواجه خواهد شد.
صحبت کردن اجباری (Talkaholism) به رفتارهایی اطلاق می شود که در آن افراد به طور مداوم و غیرقابل کنترل تمایل به صحبت کردن دارند. این رفتار فراتر از هنجارهای اجتماعی است و ممکن است ناشی از نیاز به جلب توجه، اضطراب اجتماعی یا حتی اختلالات روانی باشد.
درگذشت دکتر حسن پاشاشریفی این استاد و روانشناس برجسته و از برزگان حوزه سنجش و روانسنجی را به جامعه روانشناسی و مشاوره کشور، شاگردان، همکاران علمی و بهویژه خانواده محترم ایشان تسلیت میگویم.بیتردید آثار علمی، تلاشهای آموزشی و نقش مؤثر ایشان در ارتقای سنجش و ارزشیابی در ایران، یاد و نامشان را زنده نگه خواهد داشت. روحشان شاد و یادشان گرامی.
مدیرکل دفتر مشاوره و سلامت سازمان امور دانشجویان وزارت علوم با بیان اینکه این دفتر برای حمایت از دانشجویان و کارشناسان مراکز مشاوره برنامههای جدیدی را در پیش گرفته است، گفت: برگزاری وبینارهای آموزشی در حوزه مشاوره به تقویت سلامت روان جامعه دانشگاهی کمک میکند.
در تمام مراحل زندگی، از کودکی و نوجوانی تا بزرگسالی، سلامت روان نقش اساسی در کیفیت زندگی ایفا میکند. ناهنجاریهای روحی و روانی میتوانند به طور جدی بر نگرش، خلق و خو و رفتار فرد تاثیر گذاشته و در بسیاری از موارد منجر به عواقب ناگواری شوند؛ از جمله بروز اختلالات روانی و عصبی. عوامل زیستی، تجربیات زندگی و سابقه خانوادگی از مهمترین مولفههای تأثیرگذار بر وضعیت روان انسان به شمار میآیند. از این رو، داشتن سلامت روان حق ذاتی همه – کودکان، نوجوانان، زنان و تمامی افراد جامعه – محسوب میشود. لازم به ذکر است که روز ۱۰ اکتبر به عنوان روز جهانی سلامت روان گرامی داشته میشود.

سلامت روان یا Mental Health شامل جنبههای عاطفی، روانی و اجتماعی زندگی انسان است که به شیوهی تفکر، احساس و اقدام ما شکل میدهد. این سلامت، در مدیریت استرس، برقراری ارتباطات مؤثر و اتخاذ تصمیمات درست نقش کلیدی دارد. به گفته زیگموند فروید، سلامت روان به معنای سازگاری فرد با خودش، خواستهها و فشارهای محیط اجتماعی است. برای انجام وظایف روزمره، از پزشکان و پرستاران گرفته تا نیروهای انتظامی، ضروری است که سلامت روان خود را حفظ کنند. ارزیابی وضعیت روانی افراد از طریق شاخصهای سلامت روان میسر است.
برای تقویت روحیه و افزایش رضایت از زندگی، میتوان اقدامات زیر را مد نظر قرار داد:
خواب، تأثیرات گستردهای بر کل سیستم بدن دارد؛ از جمله بر هورمونهای رشد، سطح استرس، سیستم ایمنی، اشتها، تنفس، فشار خون و سلامت قلب. تحقیقات متعدد نشان دادهاند که کمبود خواب میتواند خطر ابتلا به چاقی، بیماریهای قلبی و عفونتها را افزایش دهد. بنابراین، استراحت کافی نه تنها برای سلامت جسمانی بلکه برای بهبود وضعیت روحی نیز ضروری است.
عدم مصرف مواد مغذی کافی و کمبود ویتامینها و مواد معدنی میتواند منجر به بروز علائمی چون افسردگی، زوال عقل، خستگی و تحریکپذیری شود. رژیم غذایی ناسالم تأثیر منفی بر روان انسان دارد و ممکن است زمینهساز مشکلات جدیتر روحی شود. مصرف خوراکیهای سالم و متعادل میتواند به بهبود عملکرد جسم و روان کمک کند.
طبق نظر فروید، اضطراب هسته اصلی بسیاری از ناهنجاریهای روانی بهشمار میآید. استرس و نگرانی بیش از حد میتوانند منجر به اختلالات متعددی شوند که سلامت جسم و روان فرد را تهدید میکنند. به همین دلیل، یادگیری راهکارهایی برای کنترل استرس از اهمیت ویژهای برخوردار است.
ورزش منظم نقش مهمی در کاهش اضطراب، استرس و افسردگی دارد. فعالیتهای ورزشی علاوه بر تقویت جسم، به ایجاد حس آرامش و نشاط درونی کمک میکنند و میتوانند به بهبود کلی وضعیت روانی فرد بیانجامند.
عدم توجه به سلامت روان ممکن است منجر به بروز مشکلاتی نظیر افسردگی، اختلال شخصیت ضد اجتماعی، اختلالات اضطرابی، اختلال دوقطبی، روانگسیختگی، خودآزاری و حتی خودکشی شود. چنین مشکلاتی میتوانند کیفیت زندگی فرد را به شدت کاهش داده و او را در معرض خطر قرار دهند. از این رو، اتخاذ روشهای مؤثر برای حفظ و ارتقای سلامت روان، امری ضروری است. ارزیابی وضعیت روانی از طریق تستهای تخصصی میتواند به شناخت بهتر وضعیت فرد و ارائه کمکهای لازم منجر شود.