نوازش یا تماس محبتآمیز (touch) در روانشناسی مفهومی چندوجهی است که هم در نظریههای مختلف و هم در شواهد تجربی تأثیر عمیقی بر رشد و سلامت روانی دارد.
طلاق خاموش زمانی رخ میدهد که زوجها بدون جدایی قانونی، از نظر احساسی، ذهنی و حتی فیزیکی از یکدیگر فاصله میگیرند و در حالی که همچنان زیر یک سقف زندگی میکنند، رابطهشان به همزیستی صرف تبدیل میشود.
یک روانشناس بالینی با بررسی تفاوتهای کلامی مردان و زنان به ارائه راهکارهایی برای بهبود ارتباط زوجین پرداخت و بر اهمیت درک احساسات، احترام متقابل و استفاده از تکنیکهای کلامی مناسب برای ایجاد روابطی سالم و پایدار تأکید کرد.
زندگی گاهی ما را در موقعیتهایی قرار میدهد که مجبور به مواجهه با افرادی میشویم که از حد و مرزهای معمول فراتر میروند و رفتارهای پرروانه از خود نشان میدهند. اینگونه افراد گاهی ناخواسته و گاهی آگاهانه، آرامش و آسایش ما را برهم میزنند. اما چگونه میتوانیم بدون از دست دادن تعادل روانی خود، با آنها برخورد مناسبی داشته باشیم؟
زندگی همیشه روی خوش نشان نمیدهد؛ گاهی برنامهها نقش بر آب میشوند و مشکلات از راه میرسند. اما دقیقاً در همین لحظات است که تفاوت افراد قوی با دیگران آشکار میشود. قدرت واقعی به معنای نبود چالش نیست، بلکه هنر عبور از آنهاست.
پژوهشها نشان میدهند که ترتیب تولد در خانواده ممکن است بر برخی از جنبههای سلامت شما، از جمله قدرت دستگاه ایمنی، خطر چاقی، میزان اضطراب و موارد دیگر نیز تأثیر بگذارد.
مشاور و متخصص روانشناسی بالینی، نسبت به افزایش موارد افسردگی در کودکان هشدار داد و خواستار آگاهیبخشی بیشتر به والدین، مدارس و مسئولان بهداشت روان شد.
تسلط بر ذهن یکی از مهمترین و مؤثرترین مفاهیم در زمینه رشد و توسعه فردی است که در سالهای اخیر به شدت مورد توجه قرار گرفته است. ذهن، به عنوان یکی از قویترین ابزارهای انسان برای تفکر، خلاقیت و دستیابی به اهداف، نقش حیاتی در زندگی هر فرد دارد.
پژوهشی تازه با نشاندادن اینکه حافظه زیستی تروما واقعی است، نتیجه میگیرد که بدن ما ممکن است اثرات تروما را حتی پس از بهبود روانی همچنان حفظ کند.
سلامت روان نه تنها برای بزرگسالان، بلکه برای کودکان نیز اهمیت فراوانی دارد. مشکلات روانی در کودکان میتواند بر رشد و توسعه عاطفی، اجتماعی و شناختی آنها تأثیر منفی بگذارد و در درازمدت به مشکلات جدیتری در بزرگسالی منجر شود.
مغز ما تفاوت بین «تحلیل مفید» و «وسواس فکری» (obsessive thinking) را نمیداند و در نتیجه، ممکن است بیوقفه به دنبال پاسخهایی بگردد که اساساً وجود ندارند. به همین دلیل است که تحلیلکردن همیشه کارآمد نیست و گاهی بیشتر از آنکه روشنکننده باشد، تاریککننده مسیر میشود.
یک نظرسنجی ملی جدید به سفارش مرکز پزشکی Wexner دانشگاه ایالتی اوهایو نشان داده است تقریباً نیمی از بزرگسالان در ایالات متحده (۴۵ درصد) حداقل یک بار در هفته به دلیل اخبار یا اتفاقاتی که در رسانههای اجتماعی میبینند، استرس میگیرند.
در زندگی روزمره، گاهی چنان درگیر روتینها، استرسها و فرسودگیها میشویم که حس میکنیم نه امیدی هست، نه انرژیای. صبحها سخت بیدار میشویم، شبها با گوشی در دست خوابمان میبرد، و روزها پشت سر هم مثل کپیهای کمرنگ تکرار میشوند. اما حالا ایدهای نو و متفاوت از دل تیکتاک بیرون آمده که با سادهترین تخیل، میتواند حالِ درونیمان را عوض کند: ایدهای به نام «روز سفر در زمان».
روانشناس حوزه کودک گفت: اعتماد به نفس در کودکان تا حد زیادی به نحوه تربیت و رفتار والدین وابسته است و ایجاد استقلال در کودکان، نقش کلیدی در افزایش این ویژگی دارد.
همه ما تجربه کردهایم که یک موسیقی یا ترانه خاص بارها و بارها در ذهنمان تکرار میشود، حتی زمانی که نمیخواهیم به آن فکر کنیم. این پدیده که به آن «کرم گوش» (Earworm) میگویند، میتواند ساعتها یا حتی روزها در ذهنمان باقی بماند. اما چرا بعضی آهنگها بیشتر از بقیه در ذهنمان گیر میکنند؟
در سالهای اخیر، «طلاق خاکستری» یا همان طلاق عاطفی، به یکی از معضلات جدی خانوادههای ایرانی تبدیل شده است. روند رو به رشد این پدیده، زنگ خطری برای بنیان خانواده و نظام حقوقی کشور به شمار میرود.
بررسی شواهد جدید نشان داده است که موسیقی درمانی می تواند به تقویت روحیه و کاهش افسردگی در افراد مبتلا به زوال عقل کمک کند.
تی.اس. الیوت میگوید «فروردین، بیرحمترین ماه است.» شما چنین تصور نمیکنید؟
روانشناس و عضو شورای نظام روانشناسی استان ایلام گفت: تمامی شرایط جسمی و روانی در دوران سالمندی وابستگی بسیار زیادی به سبک زندگی فرد از کودکی تا سالمندی دارد؛ اگر احساس خوشایندی از گذشته داشته باشد احساس انسجام، توانمندی و انرژی مثبت دارد و اگر احساس ناخوشایندی از گذشته خود داشته باشد احساس ناامیدی و یأس میکند.
مدرس دانشگاه و مشاور زوج درمانی در خصوص تابآوری زوجین گفت: بزرگترین اختلاف میان زوجین عدم تابآوری در برابر ضعفها و مشکلات زندگی است، همین عدم تاب آوری باعث میشود، زوجین به توافق برسند که زندگی مشترک آنها به نقطه پایان خود رسیده است، یکی از مهمترین دستاوردهای مشاورههای زوج درمانی تقویت مهارت تابآوری زوجین است.
بدون شک برای والدین، فهمیدن اینکه فرزندشان به سرطان مبتلا شده، بسیار دشوار است و صحبت کردن با کودک در مورد آن نیز میتواند به همان اندازه دشوار باشد.
پریسا خسروتاش، درباره ناتوانی در مهارتهای درک موضوعات مرتبط با حوزه ریاضیات در برخی از کودکان اظهار کرد: تعدادی از کودکانِ دارای اختلال یادگیری خاص، دارای مشکلاتی در زمینه درک موضوعات مرتبط با حوزه ریاضیات هستند. اختلال در ریاضی یا دیسکالکولیا به معنای ناتوانی کودک در انجام مهارتهای مربوط به حساب کردن است که ناتوانی ذکر شده، متناسب با توانمندی هوشی و سطح آموزشی که کودک دریافت میکند، نباشد.
نوجوانانی که بیش از ۳ ساعت در روز را وقف رفتارهای بیتحرک ازجمله بازیهای ویدیویی، مطالعه تفریحی یا گذراندن زمان زیاد، برای نمایشگرها میکنند، در آینده با خطر اضطراب بیشتری مواجه هستند و براساس نتایج تحقیق کنونی، قرار گرفتن محدود در معرض نمایشگر (بین ۶۰ تا ۱۱۹ دقیقه در روز) که صرف فعالیتهای آموزشی، مانند انجام تکالیف یا شرکت در کلاسها میشود، عامل «محافظتکننده» مرتبط با پریشانی روانی کمترخواهد بود.
یک مطالعه جدید به بررسی درستی یافتههای علمیِ اخیر درباره مضرات ناشی از تماشای بیش از حد ویدئوهای کوتاه پرداخته و به این سوال پاسخ میدهد که آیا تماشای این ویدئوها در فضای مجازی برای ما مضر است؟
پنجرهای از زمان در زندگی ما وجود دارد که همه ما از آن عبور کردهایم، اما هنوز اطلاعات کمی درباره آن داریم و آن، اوایل بارداری و جنینی است و محققان یک جفت غیبت ژنتیکی مرتبط با اسکیزوفرنی را یافتهاند که احتمالاً در آن دوره شکلگیری انسان رخ میدهد.
در تمام مراحل زندگی، از کودکی و نوجوانی تا بزرگسالی، سلامت روان نقش اساسی در کیفیت زندگی ایفا میکند. ناهنجاریهای روحی و روانی میتوانند به طور جدی بر نگرش، خلق و خو و رفتار فرد تاثیر گذاشته و در بسیاری از موارد منجر به عواقب ناگواری شوند؛ از جمله بروز اختلالات روانی و عصبی. عوامل زیستی، تجربیات زندگی و سابقه خانوادگی از مهمترین مولفههای تأثیرگذار بر وضعیت روان انسان به شمار میآیند. از این رو، داشتن سلامت روان حق ذاتی همه – کودکان، نوجوانان، زنان و تمامی افراد جامعه – محسوب میشود. لازم به ذکر است که روز ۱۰ اکتبر به عنوان روز جهانی سلامت روان گرامی داشته میشود.
سلامت روان یا Mental Health شامل جنبههای عاطفی، روانی و اجتماعی زندگی انسان است که به شیوهی تفکر، احساس و اقدام ما شکل میدهد. این سلامت، در مدیریت استرس، برقراری ارتباطات مؤثر و اتخاذ تصمیمات درست نقش کلیدی دارد. به گفته زیگموند فروید، سلامت روان به معنای سازگاری فرد با خودش، خواستهها و فشارهای محیط اجتماعی است. برای انجام وظایف روزمره، از پزشکان و پرستاران گرفته تا نیروهای انتظامی، ضروری است که سلامت روان خود را حفظ کنند. ارزیابی وضعیت روانی افراد از طریق شاخصهای سلامت روان میسر است.
برای تقویت روحیه و افزایش رضایت از زندگی، میتوان اقدامات زیر را مد نظر قرار داد:
خواب، تأثیرات گستردهای بر کل سیستم بدن دارد؛ از جمله بر هورمونهای رشد، سطح استرس، سیستم ایمنی، اشتها، تنفس، فشار خون و سلامت قلب. تحقیقات متعدد نشان دادهاند که کمبود خواب میتواند خطر ابتلا به چاقی، بیماریهای قلبی و عفونتها را افزایش دهد. بنابراین، استراحت کافی نه تنها برای سلامت جسمانی بلکه برای بهبود وضعیت روحی نیز ضروری است.
عدم مصرف مواد مغذی کافی و کمبود ویتامینها و مواد معدنی میتواند منجر به بروز علائمی چون افسردگی، زوال عقل، خستگی و تحریکپذیری شود. رژیم غذایی ناسالم تأثیر منفی بر روان انسان دارد و ممکن است زمینهساز مشکلات جدیتر روحی شود. مصرف خوراکیهای سالم و متعادل میتواند به بهبود عملکرد جسم و روان کمک کند.
طبق نظر فروید، اضطراب هسته اصلی بسیاری از ناهنجاریهای روانی بهشمار میآید. استرس و نگرانی بیش از حد میتوانند منجر به اختلالات متعددی شوند که سلامت جسم و روان فرد را تهدید میکنند. به همین دلیل، یادگیری راهکارهایی برای کنترل استرس از اهمیت ویژهای برخوردار است.
ورزش منظم نقش مهمی در کاهش اضطراب، استرس و افسردگی دارد. فعالیتهای ورزشی علاوه بر تقویت جسم، به ایجاد حس آرامش و نشاط درونی کمک میکنند و میتوانند به بهبود کلی وضعیت روانی فرد بیانجامند.
عدم توجه به سلامت روان ممکن است منجر به بروز مشکلاتی نظیر افسردگی، اختلال شخصیت ضد اجتماعی، اختلالات اضطرابی، اختلال دوقطبی، روانگسیختگی، خودآزاری و حتی خودکشی شود. چنین مشکلاتی میتوانند کیفیت زندگی فرد را به شدت کاهش داده و او را در معرض خطر قرار دهند. از این رو، اتخاذ روشهای مؤثر برای حفظ و ارتقای سلامت روان، امری ضروری است. ارزیابی وضعیت روانی از طریق تستهای تخصصی میتواند به شناخت بهتر وضعیت فرد و ارائه کمکهای لازم منجر شود.
