این جملهها را به فرد مضطرب نگویید؛ حالش را بدتر میکند
بعضی جملههای به ظاهر دلسوزانه میتوانند اضطراب فرد را بیشتر کنند. «نگران نباش»، «انقدر فکر نکن» و «مرد باش» از جمله حرفهایی هستند که بهتر است به فرد مضطرب نگوییم.
فاصله عاطفی ممکن است بهتدریج و بدون بروز اختلاف آشکار میان اعضای خانواده شکل بگیرد. تصویری از اعضای یک خانواده که با وجود حضور در یک فضای مشترک، از نظر عاطفی از یکدیگر فاصله گرفتهاند. این تصویر مفهوم کاهش صمیمیت، مشکلات ارتباطی و فاصله عاطفی در خانواده را نشان میدهد.
بعضی جملههای به ظاهر دلسوزانه میتوانند اضطراب فرد را بیشتر کنند. «نگران نباش»، «انقدر فکر نکن» و «مرد باش» از جمله حرفهایی هستند که بهتر است به فرد مضطرب نگوییم.
نزاعهای کوچک در روابط زناشویی برخلاف ظاهر سادهشان، بازتابی از ناگفتههای انباشته، احساس نادیده گرفتهشدن و خستگیهای روانی هستند.
یک روانشناس تاکید کرد که خانوادهها بهعنوان «لنگرگاه امن» نوجوانان باید با رویکردی حمایتگرانه به جای کنترلگر عمل کنند تا بتوانند چالشهای دوره نوجوانی فرزندانشان را به بهترین شکل پشت سر بگذرانند.
گاهی فاصله گرفتن از آدمها نه باعث دلتنگی آنها، بلکه باعث آشکار شدن واقعیت یک رابطه میشود.
گاهی اضطراب مالی کودکان با یک سؤال ساده مثل «اگر پولمان تمام شود چه میشود؟» یا حتی امتناع از خرید یک خوراکی و اسباببازی خودش را نشان میدهد؛ نشانههایی که میتواند زنگ خطری برای نگرانی عمیق کودک از آینده و وضعیت خانواده باشد.
«مثبت فکر کن»، «رابطه سمی را تمام کن»، «با این تکنیک همسرت را وابسته کن» و «با این تست شخصیتت را بشناس»؛ توصیههایی که هر روز در شبکههای اجتماعی دستبهدست میشوند، اما کارشناسان روانشناسی هشدار میدهند که بسیاری از این نسخههای فوری، پشتوانه علمی ندارند و تعمیم آنها به زندگی افراد میتواند پیامدهای جدی داشته باشد.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی یزد با تأکید بر این که صرفِ حذف تلفن همراه یا ممنوع کردن بازیهای آنلاین راهکار موثری نیست، تصریح کرد: والدین باید علت تمایل فرزندان به فضای مجازی را ریشهیابی کنند و با جایگزینی فعالیتهای لذتبخش، مهارت «مدیریت مصرف» را به جای «حذف مطلق» به آنها بیاموزند.
روز جهانی پیشگیری از خودکشی که همه ساله در ۱۰ سپتامبر و در سراسر جهان برگزار میشود، برای افزایش آگاهی عمومی نسبت به خودکشی و پیشگیری از آن در نظر گرفته شدهاست.
بستری شدن در بخشهای درمانی همواره با استرس و نگرانی فراوانی برای بیماران بزرگسال همراه است، اما اخیراً راهکاری ساده، آرامبخش و غیردارویی برای تسکین این فشار روحی و کمک به بهبود حال افراد بستری معرفی شده است.
یک روانشناس با تاکید بر اینکه فرزندان نباید قربانیان خاموش میانجی اختلافات والدین باشند گفت: استمرار، شدت و تکرار تعارضات زناشویی میتواند زمینهساز بروز اضطراب فراگیر، افت تحصیلی، دلبستگی ناایمن و درماندگی آموختهشده در فرزندان شود.
پژوهشگر حوزه جامعه و جنسیت با تأکید بر تفاوت تربیت جنسی و آموزش جنسی گفت: تربیت جنسی از تولد آغاز میشود و اعتمادبهنفس، هویت و مراقبت از بدن را دربرمیگیرد.
آموزش کنترل تکانه مجموعهای از روشهای شناختی، رفتاری و هیجانی است که به فرد کمک میکند قبل از واکنش، مکث کند، هیجان خود را مدیریت کند و پیامدهای رفتار را در نظر بگیرد.
یک روانشناس با تشریح پدیده «سوگیری منفینگری» در مغز انسان، مرور مداوم خاطرات تلخ و درگیری ذهنی با رویدادهای پیشین را ناشی از غریزه بقا و پردازش هیجانات ناتمام دانست و با تبیین تفاوتهای میان «یادآوری سالم» و «نشخوار فکری»، نسبت به پیامدهای مخرب این درگیری بر افت کیفیت زندگی، تخریب روابط عاطفی و فعالسازی مزمن سیستم استرس و بروز مشکلات جسمی هشدار داد.
رئیس انجمن روانشناسی تربیتی ایران، با بیان اینکه محققان دانشگاه “استنفورد” نظریه قدیمی که «زوجین هر چه بیشتر با هم باشند شروع به شبیه سازی کرده و شبیه یکدیگر میشوند» را آزمایش کرده و آن را با علم مدرن رد کردهاند، گفت: زوجین پس از ازدواج و با گذشت زمان بیشتر شبیه به یکدیگر نمیشوند بلکه از همان ابتدا زنان و مردان تمایل دارند افراد مشابه خود از لحاظ ظاهر، شخصیت، ارزشها و وضعیت اجتماعی و اقتصادی را برای ازدواج انتخاب کنند.
نقش آموزگار و الگو در شکلگیری شخصیت و رفتار کودکان و نوجوانان از مهمترین موضوعات در علوم تربیتی و روانشناسی رشد است. در جوامع دینی، پیامبران و رهبران دینی اغلب بهعنوان مهمترین الگوهای رفتاری و اخلاقی شناخته میشوند.این مقاله با رویکردی میانرشتهای، نقش پیامبر اسلام را در تعلیم و تربیت کودکان و نوجوانان بررسی میکند و یافتهها را در چارچوب نظریههای روانشناختی مدرن تحلیل مینماید.
معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با بیان اینکه نظام سلامت کشور در مسیر عبور از خانوادهمحوری به سمت محلهمحوری قرار گرفته است، گفت: مراکز سراج یکی از نمادهای توسعهیافتگی نظام مراقبت و رویکرد محلهمحور در ارائه خدمات سلامت روانی و اجتماعی هستند.
معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با بیان اینکه نظام سلامت کشور در مسیر عبور از خانوادهمحوری به سمت محلهمحوری قرار گرفته است، گفت: مراکز سراج یکی از نمادهای توسعهیافتگی نظام مراقبت و رویکرد محلهمحور در ارائه خدمات سلامت روانی و اجتماعی هستند.
این تقویم میتواند برای دانشجویان و اساتید روانشناسی، پژوهشگران، درمانگران، علاقهمندان به علوم انسانی و حتی کسانی که صرفاً به شناخت تاریخ علم و اندیشه علاقه دارند، ابزاری برای آشنایی با بزرگان این حوزه باشد.
این تقویم میتواند برای دانشجویان و اساتید روانشناسی، پژوهشگران، درمانگران، علاقهمندان به علوم انسانی و حتی کسانی که صرفاً به شناخت تاریخ علم و اندیشه علاقه دارند، ابزاری برای آشنایی با بزرگان این حوزه باشد.
یکروانشناس بالینی گفت: تفکیک تختخواب از اتاق فکر، دوری از تلفن همراه پیش از خواب و تکنیک پارککردن افکار، از مهمترین راهکارهای مهار بیخوابی و بهبود سلامت روان به شمار میرود.
این تقویم میتواند برای دانشجویان و اساتید روانشناسی، پژوهشگران، درمانگران، علاقهمندان به علوم انسانی و حتی کسانی که صرفاً به شناخت تاریخ علم و اندیشه علاقه دارند، ابزاری برای آشنایی با بزرگان این حوزه باشد.
وقتی از چالش مادران شاغل حرف میزنیم، اشتباه است اگر فقط به خستگی جسمی اشاره کنیم. بخش مهمی از فشاری که این مادران تجربه میکنند، چیزی است که در روانشناسی از آن با عنوان بار ذهنی (Mental Load) یاد میشود. مادر شاغل ممکن است چند ساعت در محیط کار حضور داشته باشد، اما بخشی از ذهنش همچنان درگیر مدیریت خانه و فرزندان باشد. بنابراین مسئله فقط تعداد کارهایی نیست که یک مادر در طول روز انجام میدهد، بلکه تعداد موضوعاتی است که باید همزمان در ذهنش نگه دارد و دائماً بین آنها جابهجا شود
وقتی از چالش مادران شاغل حرف میزنیم، اشتباه است اگر فقط به خستگی جسمی اشاره کنیم. بخش مهمی از فشاری که این مادران تجربه میکنند، چیزی است که در روانشناسی از آن با عنوان بار ذهنی (Mental Load) یاد میشود. مادر شاغل ممکن است چند ساعت در محیط کار حضور داشته باشد، اما بخشی از ذهنش همچنان درگیر مدیریت خانه و فرزندان باشد. بنابراین مسئله فقط تعداد کارهایی نیست که یک مادر در طول روز انجام میدهد، بلکه تعداد موضوعاتی است که باید همزمان در ذهنش نگه دارد و دائماً بین آنها جابهجا شود
«فقط این یک کار را هم انجام بدهم، بعد استراحت میکنم.»
متخصص اعصاب و روان و روانپزشک میگوید: «حتی وقتی خطری در همان لحظه وجود ندارد، مغز همچنان پیام «مراقب باش» را تکرار میکند. فرد ممکن است ساعتها درگیر این باشد که «اگر این اتفاق بیفتد چه؟»، «چرا آن اتفاق افتاد؟»، «چرا نتوانستم جلوی وقوع آن اتفاق بد را بگیرم؟»
در تمام مراحل زندگی، از کودکی و نوجوانی تا بزرگسالی، سلامت روان نقش اساسی در کیفیت زندگی ایفا میکند. ناهنجاریهای روحی و روانی میتوانند به طور جدی بر نگرش، خلق و خو و رفتار فرد تاثیر گذاشته و در بسیاری از موارد منجر به عواقب ناگواری شوند؛ از جمله بروز اختلالات روانی و عصبی. عوامل زیستی، تجربیات زندگی و سابقه خانوادگی از مهمترین مولفههای تأثیرگذار بر وضعیت روان انسان به شمار میآیند. از این رو، داشتن سلامت روان حق ذاتی همه – کودکان، نوجوانان، زنان و تمامی افراد جامعه – محسوب میشود. لازم به ذکر است که روز ۱۰ اکتبر به عنوان روز جهانی سلامت روان گرامی داشته میشود.

سلامت روان یا Mental Health شامل جنبههای عاطفی، روانی و اجتماعی زندگی انسان است که به شیوهی تفکر، احساس و اقدام ما شکل میدهد. این سلامت، در مدیریت استرس، برقراری ارتباطات مؤثر و اتخاذ تصمیمات درست نقش کلیدی دارد. به گفته زیگموند فروید، سلامت روان به معنای سازگاری فرد با خودش، خواستهها و فشارهای محیط اجتماعی است. برای انجام وظایف روزمره، از پزشکان و پرستاران گرفته تا نیروهای انتظامی، ضروری است که سلامت روان خود را حفظ کنند. ارزیابی وضعیت روانی افراد از طریق شاخصهای سلامت روان میسر است.
برای تقویت روحیه و افزایش رضایت از زندگی، میتوان اقدامات زیر را مد نظر قرار داد:
خواب، تأثیرات گستردهای بر کل سیستم بدن دارد؛ از جمله بر هورمونهای رشد، سطح استرس، سیستم ایمنی، اشتها، تنفس، فشار خون و سلامت قلب. تحقیقات متعدد نشان دادهاند که کمبود خواب میتواند خطر ابتلا به چاقی، بیماریهای قلبی و عفونتها را افزایش دهد. بنابراین، استراحت کافی نه تنها برای سلامت جسمانی بلکه برای بهبود وضعیت روحی نیز ضروری است.
عدم مصرف مواد مغذی کافی و کمبود ویتامینها و مواد معدنی میتواند منجر به بروز علائمی چون افسردگی، زوال عقل، خستگی و تحریکپذیری شود. رژیم غذایی ناسالم تأثیر منفی بر روان انسان دارد و ممکن است زمینهساز مشکلات جدیتر روحی شود. مصرف خوراکیهای سالم و متعادل میتواند به بهبود عملکرد جسم و روان کمک کند.
طبق نظر فروید، اضطراب هسته اصلی بسیاری از ناهنجاریهای روانی بهشمار میآید. استرس و نگرانی بیش از حد میتوانند منجر به اختلالات متعددی شوند که سلامت جسم و روان فرد را تهدید میکنند. به همین دلیل، یادگیری راهکارهایی برای کنترل استرس از اهمیت ویژهای برخوردار است.
ورزش منظم نقش مهمی در کاهش اضطراب، استرس و افسردگی دارد. فعالیتهای ورزشی علاوه بر تقویت جسم، به ایجاد حس آرامش و نشاط درونی کمک میکنند و میتوانند به بهبود کلی وضعیت روانی فرد بیانجامند.
عدم توجه به سلامت روان ممکن است منجر به بروز مشکلاتی نظیر افسردگی، اختلال شخصیت ضد اجتماعی، اختلالات اضطرابی، اختلال دوقطبی، روانگسیختگی، خودآزاری و حتی خودکشی شود. چنین مشکلاتی میتوانند کیفیت زندگی فرد را به شدت کاهش داده و او را در معرض خطر قرار دهند. از این رو، اتخاذ روشهای مؤثر برای حفظ و ارتقای سلامت روان، امری ضروری است. ارزیابی وضعیت روانی از طریق تستهای تخصصی میتواند به شناخت بهتر وضعیت فرد و ارائه کمکهای لازم منجر شود.