فرزند اتیسم، والدین خسته؛ بازنشستگی پیش از موعد راه بقای خانواده
«اندازه ۱۰ خانواده باید انرژی صرف شود تا یک کودک اتیسم مدیریت شود»
سوگ کودک زخمی است عمیق که نه تنها قلب والدین را میشکند بلکه روان آنان را نیز درگیر میکند؛ تجربهای جهانی که در فرهنگ ما بیشتر با سکوت و سرکوب احساسات همراه میشود. این گزارش با هدف روشن کردن ابعاد روانشناختی داغ فرزند و اهمیت همدلی و همراهی اطرافیان، به گفتوگوی تخصصی با شیرین امین، روانشناس و مشاور خانواده در کرمان پرداخته است تا نشان دهد چگونه میتوان با پذیرش هیجانات و حمایت درست، والدین داغدار را در مسیر بازگشت به زندگی یاری کرد.
«اندازه ۱۰ خانواده باید انرژی صرف شود تا یک کودک اتیسم مدیریت شود»
شب برای بسیاری از ما زمان آرامش نیست زمان هجوم است. هجوم فکرها، ترسهای بینام، مرور بی پایان گفتگوها، شکستها و آیندههای نامعلوم. در طول روز، ذهن ما درگیر بقاست: کار، ترافیک، پیامها، وظایف، نقشها. اما شب که میرسد و صداها کم میشوند، ذهن ناگهان بیدار میشود. انگار تازه فرصت پیدا کرده حرف بزند. اضطراب آخر شب، برخلاف تصور رایج الزاما اختلال اضطرابی نیست اغلب واکنشی است به زیست روزانهای که مجال فکر کردن نمیدهد. در روانشناسی، شب زمانی است که دفاعها ضعیفتر میشوند مکانیزمهایی که در روز، با عقلانیسازی، حواس پرتی یا فعالیت افراطی، اضطراب را سرکوب میکنند. از منظر جامعه شناسی، شب بازتابی است از ساختارهای فرسایندهی زندگی مدرن: ناامنی اقتصادی، فشار نقشها، تنهایی شهری و بیثباتی آینده. این اضطراب خاموش، نه فریاد میزند و نه حملهی پانیک میآورد بلکه آرام، خزنده و فرساینده است. در این مقاله میکوشیم اضطراب شبانه را نه صرفا به عنوان یک پدیدهی فردی، بلکه به مثابه نشانهای اجتماعی-روانی بررسی کنیم جایی که روان فردی و شرایط اجتماعی به هم گره میخورند. شهروندی که شبها میترسد، فقط از تاریکی نمیترسد از فردا، از ناتوانی، از جا ماندن، از دیده نشدن و از فروپاشیهای بیصدا میترسد.
هویت روایتی یعنی اینکه ما چه کسی هستیم، از طریق داستانی که درباره زندگیمان برای خود و دیگران تعریف میکنیم شکل میگیرد.
در حضور یک شریک حمایتگر، آرامش، امنیت و رضایت زندگی افزایش مییابد.تداوم و تاب آوری عشق به زمان و توجه مشترک نیاز دارد.
مطالعات روانشناسی نشان دادهاند که افرادی که روابط عاطفی سالم دارند، شادتر هستند، استرس کمتری تجربه میکنند و توانایی مقابله با مشکلات زندگی بالاتر است.
تصلب شناختی یا Cognitive Rigidity به حالتی گفته میشود که در آن ذهن فرد انعطاف لازم برای تغییر باورها، نگرشها یا روشهای فکری خود در مواجهه با اطلاعات یا شرایط جدید را از دست داده باشد.
روانشناسی برف به بررسی تأثیر بارش برف و محیطهای برفی بر ذهن، احساسات، رفتار و سلامت روان انسان میپردازد.
دکترمحمدرضا مقدسی مدیر و موسس خانه تابآوری بر این باور است هر گفتوگوی مؤثر، گامی در جهت افزایش تابآوری فردی و اجتماعی به شمار میآیدگفتوگو فشار روانی را کاهش میدهد و زمینهی رشد تابآوری را فراهم میسازد.
دکترمحمدرضا مقدسی مدیر و موسس خانه تابآوری بر این باور است هر گفتوگوی مؤثر، گامی در جهت افزایش تابآوری فردی و اجتماعی به شمار میآیدگفتوگو فشار روانی را کاهش میدهد و زمینهی رشد تابآوری را فراهم میسازد.
یک دکترای تخصصی روانشناسی گفت: از عوامل مهم در ایجاد اختلال وسواس کمالگرایی افراطی است، تأکید بیش ازحد خانوادهها بر نظم، کامل بودن، عالی بودن در همه زمینهها، رفتار بینقص یا عملکرد ایدهآل میتواند زمینهساز بروز وسواس در کودکان و نوجوانان شود.
به گفته یک روانشناس، در بسیاری از بیماران کبد چرب، «پرخوری هیجانی» مشاهده میشود، به ویژه زمانی که فرد مضطرب است یا احساس تنهایی یا بیکفایتی می کند یا تحت فشار زندگی قرار گرفته است.
روزنامه وال استریت ژورنال به نقل از پزشکان متخصص گزارش داد که استفاده طولانیمدت از برنامههای چتبات مبتنی بر هوش مصنوعی (AI)، ممکن است با تشدید توهم و روانپریشی (Psychosis) در بیماران روانی مرتبط باشد.
عشق پایدار از هیجان آغاز میشود و با تعهد رشد میکند در این نوع عشق، افراد تنها به دنبال دریافت نیستند و برای همراهی کردن و بخشیدن، حمایت کردن و همراه بودن نیز آمادهاند.
مطالعه یک ابزار روانشناختی قدرتمند است. این ابزار شناخت را تقویت میکند. هیجان را تنظیم میکند. هویت را شکل میدهد. انسانی که در حال یادگیری است، زندگی را پویا و معنادار تجربه میکند.
این پویایی و امید، پایه و بستر اصلی شکلگیری تابآوری انسان است
حفظ هویت فردی و ایجاد تعادل میان «من» و «ما» اساس تابآوری همسران در ازدواج است.
انجام چند وظیفه به طور همزمان در دنیای شلوغ امروزی میتواند تاثیر بسزایی در کار و ارتقای شغلی شما داشته باشد، اما در طولانی مدت آسیبهایی زیادی در عملکرد بهینه مغز ایجاد کرده و به اصطلاح آن را مختل میکند.
هر رفتار اجتماعی در حضور دیگران معنا پیدا میکند. وقتی فرد وارد یک موقعیت اجتماعی میشود، بهصورت آگاهانه یا ناآگاهانه تلاش میکند تصویری قابل قبول، محترم یا مطلوب از خود بسازد.
نوجوانان برای حفظ تمرکز، آرامش روان و موفقیت تحصیلی به خواب منظم و کافی نیاز دارند؛ موضوعی که هم پژوهشهای علمی بر آن تأکید دارد و هم در آموزههای دینی مورد توجه قرار گرفته است. کارشناسان میگویند کمخوابی میتواند عملکرد تحصیلی، خلقوخو و سلامت جسم نوجوانان را بهطور جدی تحت تأثیر قرار دهد، درحالیکه رعایت نظم خواب نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی آنها دارد.
به اطلاع جامعه روانشناسی و مشاوره میرسد؛ انجمن روانشناسی آمریکا – APA، هیچگونه نمایندگی رسمی در ایران ندارد و هرگونه ادعا در این خصوص فاقد اعتبار است.
نوروساینس عاطفی پل میان مغز و احساسات انسان است؛ دانشی که نشان میدهد چرا آنچه احساس میکنیم، آنگونه که رفتار میکنیم و تصمیم میگیریم را شکل میدهد.
روانپزشک و دانشیار پژوهشگاه ابنسینا با اشاره به روندهای اخیر طلاق در ایران گفت: تحقیقات ما نشان میدهد که وجود فرزند بهویژه در سالهای ابتدایی زندگی مشترک یک عامل مهم در تقویت انسجام زوجین است. برخلاف برخی تصورها، فرزندآوری نهتنها بار روانی اضافه نمیکند، بلکه در بسیاری از موارد باعث تقویت پیوند عاطفی و افزایش احساس مسئولیت مشترک میشود.
اختلاف پایان رابطه نیست و تابآوری یکی از مهمترین ویژگیهای روابط سالم است. گاهی اختلافات فرصتی برای شناخت بهتر یکدیگر، رشد مهارتهای ارتباطی و افزایش اعتماد و صمیمیت هستند.
ارتباط دوسویه با نوجوان به معنای فرآیندی است که در آن تعامل میان والدین و نوجوان بر اساس احترام، گوش دادن فعال، بازخورد سازنده و تبادل اطلاعات برقرار میشود.
کاتاتونیا یک وضعیت روانی است که در آن فرد به طور غیرعادی در پاسخ به محرکها یا حتی به طور کلی، حرکت و واکنشهای بدنی خود را کاهش میدهد یا از دست میدهد.
کاتاتونیا یک وضعیت روانی است که در آن فرد به طور غیرعادی در پاسخ به محرکها یا حتی به طور کلی، حرکت و واکنشهای بدنی خود را کاهش میدهد یا از دست میدهد.
در تمام مراحل زندگی، از کودکی و نوجوانی تا بزرگسالی، سلامت روان نقش اساسی در کیفیت زندگی ایفا میکند. ناهنجاریهای روحی و روانی میتوانند به طور جدی بر نگرش، خلق و خو و رفتار فرد تاثیر گذاشته و در بسیاری از موارد منجر به عواقب ناگواری شوند؛ از جمله بروز اختلالات روانی و عصبی. عوامل زیستی، تجربیات زندگی و سابقه خانوادگی از مهمترین مولفههای تأثیرگذار بر وضعیت روان انسان به شمار میآیند. از این رو، داشتن سلامت روان حق ذاتی همه – کودکان، نوجوانان، زنان و تمامی افراد جامعه – محسوب میشود. لازم به ذکر است که روز ۱۰ اکتبر به عنوان روز جهانی سلامت روان گرامی داشته میشود.

سلامت روان یا Mental Health شامل جنبههای عاطفی، روانی و اجتماعی زندگی انسان است که به شیوهی تفکر، احساس و اقدام ما شکل میدهد. این سلامت، در مدیریت استرس، برقراری ارتباطات مؤثر و اتخاذ تصمیمات درست نقش کلیدی دارد. به گفته زیگموند فروید، سلامت روان به معنای سازگاری فرد با خودش، خواستهها و فشارهای محیط اجتماعی است. برای انجام وظایف روزمره، از پزشکان و پرستاران گرفته تا نیروهای انتظامی، ضروری است که سلامت روان خود را حفظ کنند. ارزیابی وضعیت روانی افراد از طریق شاخصهای سلامت روان میسر است.
برای تقویت روحیه و افزایش رضایت از زندگی، میتوان اقدامات زیر را مد نظر قرار داد:
خواب، تأثیرات گستردهای بر کل سیستم بدن دارد؛ از جمله بر هورمونهای رشد، سطح استرس، سیستم ایمنی، اشتها، تنفس، فشار خون و سلامت قلب. تحقیقات متعدد نشان دادهاند که کمبود خواب میتواند خطر ابتلا به چاقی، بیماریهای قلبی و عفونتها را افزایش دهد. بنابراین، استراحت کافی نه تنها برای سلامت جسمانی بلکه برای بهبود وضعیت روحی نیز ضروری است.
عدم مصرف مواد مغذی کافی و کمبود ویتامینها و مواد معدنی میتواند منجر به بروز علائمی چون افسردگی، زوال عقل، خستگی و تحریکپذیری شود. رژیم غذایی ناسالم تأثیر منفی بر روان انسان دارد و ممکن است زمینهساز مشکلات جدیتر روحی شود. مصرف خوراکیهای سالم و متعادل میتواند به بهبود عملکرد جسم و روان کمک کند.
طبق نظر فروید، اضطراب هسته اصلی بسیاری از ناهنجاریهای روانی بهشمار میآید. استرس و نگرانی بیش از حد میتوانند منجر به اختلالات متعددی شوند که سلامت جسم و روان فرد را تهدید میکنند. به همین دلیل، یادگیری راهکارهایی برای کنترل استرس از اهمیت ویژهای برخوردار است.
ورزش منظم نقش مهمی در کاهش اضطراب، استرس و افسردگی دارد. فعالیتهای ورزشی علاوه بر تقویت جسم، به ایجاد حس آرامش و نشاط درونی کمک میکنند و میتوانند به بهبود کلی وضعیت روانی فرد بیانجامند.
عدم توجه به سلامت روان ممکن است منجر به بروز مشکلاتی نظیر افسردگی، اختلال شخصیت ضد اجتماعی، اختلالات اضطرابی، اختلال دوقطبی، روانگسیختگی، خودآزاری و حتی خودکشی شود. چنین مشکلاتی میتوانند کیفیت زندگی فرد را به شدت کاهش داده و او را در معرض خطر قرار دهند. از این رو، اتخاذ روشهای مؤثر برای حفظ و ارتقای سلامت روان، امری ضروری است. ارزیابی وضعیت روانی از طریق تستهای تخصصی میتواند به شناخت بهتر وضعیت فرد و ارائه کمکهای لازم منجر شود.