افسردگی پس از زایمان،علل و زمینه‌های تشدید آن | ایران مدلبز

افسردگی پس از زایمان که گاهی از آن بعنوان یک اختلال و در مواردی نیز به‌عنوان یک بیماری یاد می‌شود، در شکل خفیف خود، در واقع یک سندرم طبیعی است که در دل آن، فلسفه و حکمتی نهفته است.

این سندرم معادل پدیده «کورچ شدن» در پرندگان است، که همزمان با شروع تخم گذاری آغاز،  و در انتهای این مرحله به اوج خود می‌رسد: دراین حالت، پرنده، ابتدا یک حس رخوت و انزواطلبی را تجربه می‌کند که منجر به خوابیدن بر روی تخم‌ها می‌شود، و پس از تولد جوجه‌ها نیز نوعی عاطفه شدید نسبت به آن‌ها در پرنده مادر، شکل می‌گیرد.

فلسفه به‌وجود آمدن این نوع افسردگی، پیشگیری از باروری مجدد و ایجاد نوعی علاقه و حس از خودگذشتگی است که بر جوجه ها تمرکز می یابد. در نوع انسان نیز، باتضعیف فعالیت دوپامین درمغز، تمایل جنسی مادر موقتا تنزل می‌یابد، دراین حال، امکان باروری مجدد، کاهش وهمزمان، هورمون پرولاکتین(هورمون شیر) آزاد می‌شود. با این وصف، مادر ترجیح می‌دهد قبل از هرچیز به مراقبت از فرزند بپردازد.

بروز این نوع علاقه و حس ازخودگذشتگی، همان مهر مادریست که در اکثر گونه‌های عالی، از جمله انسان، مشاهده می‌شود و بدون آن، نسل بسیاری از این گونه‌ها، ممکن بود تاکنون از بین رفته باشد.

چنان‌که قبلا ذکر شد، شکل خفیف این نوع افسردگی یک حس طبیعی است که ممکن است برای حفاظت از نوزاد مفید نیز باشد. اما شکل شدید آن معمولا در مادرانی بوجود می‌آید که از قبل مشکلاتی در روابط خانوادگی همراه با نشانه‌هایی از افسردگی داشته، و یابه کمبود فعالیت غده تیروئید(میکزودم) مبتلا بوده‌اند؛ درهر صورت، اختلال هورمونی فقط نقش زمینه‌ساز را داراست و محرک اصلی در تشدید این افسردگی خفیف و طبیعی، همان ناملایمات زندگیست.

گاهی این نوع افسردگی بقدری تشدید می‌شود که موجب بی‌قراری، خشم و عصبانیت در مادر می‌گردد؛ تاحدی که، ممکن است به فرزند خود آسیب برساند. گام اول درمان بهتر است «واقعیت درمانی» باشد. بطوریکه قبل از هرچیز، همسر وسپس اطرافیان، در جریان علل فیزیولوژیک این وضعیت مادر قرارگیرند و از آنها خواسته شود که رفتاری ملایم، حمایتی و مددکارانه درقبال وی در پیش گیرند.

این نوع افسردگی معمولا با بزرگتر شدن نوزاد کم کم بهترشده و در پایان دوران دوساله شیردهی کاملا بهبود می‌یابد. دراین دوره نقش همسر باید بقدری مهربانانه، دلسوزانه و حمایتی باشد که کمترین اصطکاک در روابط زوجین بوجود آید و این دوران گذرا در میزان علاقه همسران به یکدیگر، خدشه ای ماندگار بوجود نیاورد.

گاهی این مهرمادری بقدری شدیداست که ممکن است در درازمدت، موجب سندرم خود کودک پنداری طولانی  درفرزند بشود. 

مصرف مقادیر کم زعفران تحت نظر پزشک همراه با رواندرمانی و زوج درمانی حمایتی تحت نظر یک روانشناس با تجربه، ممکن است مانع تشدید این نوع افسردگی در مادر بشود .