خبرگزاری مهر_ گروه استانها: دسترسی عادلانه به امکانات دارویی و درمانی، از بدیهیترین حقوق شهروندی و پایههای توسعه پایدار در هر جامعهای است. در این میان، داروخانههای جمعیت هلال احمر در نظام سلامت ایران نقشی راهبردی ایفا میکنند؛ مراکزی که فراتر از یک داروخانه معمولی، پناهگاهی امیدبخش برای بیماران خاص، صعبالعلاج و نیازمندان داروهای کمیاب و وارداتی به شمار میروند. اما کلانشهر کرمانشاه که بار درمانی استانهای همجوار چون کردستان، لرستان، ایلام و حتی بیماران کشورهای همسایه را بر دوش میکشد، با کمال ناباوری نزدیک به سه دهه از داشتن این زیرساخت حیاتی محروم بود.
این فقدان ۲۸ ساله، تنها یک خلأ فیزیکی نبود، بلکه رنجی مضاعف بر دوش بیماران درگیر با سرطان، اماس و پیوند اعضا بود که برای تهیه یک نسخه ساده، رنج و هزینه سفرهای جادهای به پایتخت یا استانهایی نظیر همدان را به جان میخریدند. سالها سرگردانی خانوادههای بیماران خاص میان معاونت غذا و دارو، شرکتهای پخش و داروخانههای سطح شهر در حالی ادامه داشت که هلال احمر بارها برای تأسیس این مرکز اعلام آمادگی کرده بود، اما هر بار سدهای بروکراسی اداری، کمیسیونهای قانونی و مخالفتهای صنفی مانع از تحقق این مهم میشد.
تا اینکه رسانههای مطالبهگر، به ویژه «خبرگزاری مهر»، با ورود جدی به این پرونده در سالهای ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲، این درد خاموش را به یک مطالبه ملی تبدیل کردند. فشارهای افکار عمومی و طرح شائبه «ترک فعل» مدیران، سرانجام نهادهای نظارتی و اجرایی را به تکاپو انداخت. در نهایت، در دهم مردادماه ۱۴۰۴، روبان افتتاحیه نخستین داروخانه جمعیت هلال احمر استان کرمانشاه با حضور مقامات ارشد کشوری و استانی قیچی شد و کلنگ طرح توسعه آن نیز بر زمین زده شد. این اتفاق، نمادی از پیروزی اراده عمومی برای تحقق عدالت درمانی بود.
با این حال، افتتاح فیزیکی این مرکز پایان رنج بیماران نبود. کالبد این داروخانه هنوز روح کامل خود را نیافته است؛ چرا که رسالت اصلی چنین مرکزی در تخصیص و توزیع مستمر داروهای کمیاب و یارانهای خلاصه میشود. گزارشهای میدانی نشان میدهد که با گذشت ماهها از افتتاح، این داروخانه به دلیل موانع مربوط به تخصیص سهمیه و عدم صدور مجوزهای توزیع داروهای خاص از سوی نهادهای بالادستی، نتوانسته به ظرفیت نهایی خود دست یابد. طلسمی که روزگاری مانع تأسیس فیزیکی بود، اکنون در قامت موانع تخصیص سهمیه ظاهر شده و نیازمند کالبدشکافی دقیق برای رفع مقاومتهای احتمالی در شبکه توزیع است تا این پناهگاه تازهتأسیس به معنای واقعی کلمه، مرهمی بر دردهای بیماران غرب کشور باشد.
داروخانه هلال احمر در انتظار مجوز نهایی توزیع داروهای خاص
افشین یگانه مدیرعامل جمعیت هلال احمر استان کرمانشاه در گفتگو با خبرنگار مهر در کرمانشاه اظهار کرد: مطالبه برای صدور مجوز توزیع داروهای بیماران خاص از مدتها پیش مطرح شده و استاندار کرمانشاه نیز در چند نوبت این موضوع را پیگیری کرده است.
وی با اشاره به اینکه رئیس دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه و معاونت غذا و دارو نیز از داروخانه هلال احمر بازدید داشتهاند، افزود: تاکنون مجوز نهایی برای توزیع داروهای بیماران خاص صادر نشده است.
مدیرعامل جمعیت هلال احمر استان کرمانشاه تصریح کرد: مهمترین مانع فعلی، نبود مجوز توزیع این داروهاست و همین مسئله موجب شده ظرفیت داروخانه هلال احمر برای تکمیل زنجیره خدمترسانی به بیماران مورد استفاده قرار نگیرد.
تأمین داروی بیماران کمبرخوردار، هدف اصلی هلال احمر
یگانه ادامه داد: در صورت صدور مجوز، سازمان تدارکات پزشکی هلال احمر آمادگی دارد سهمیه دارویی استان را افزایش داده و از ظرفیت شبکه تأمین کشوری برای تهیه داروهای مورد نیاز بیماران استفاده کند.
وی خاطرنشان کرد: شرکتهای پخش دارویی نیز برای تأمین داروهای بیماران خاص از ظرفیتهای مازاد خود اعلام آمادگی کردهاند و بنابراین با صدور مجوز، امکان تقویت روند تأمین دارو در استان وجود خواهد داشت.
مدیرعامل جمعیت هلال احمر استان کرمانشاه با اشاره به مزایای فعال شدن بخش داروهای خاص در داروخانه هلال احمر گفت: عرضه دارو با قیمتهای مصوب و افزایش شفافیت، امکان بهرهگیری بیماران کمبرخوردار از حمایتهای دارویی هلال احمر و استفاده از ظرفیت سازمان تدارکات پزشکی برای تأمین و ذخیره دارو از مهمترین مزایای این طرح است.
یگانه افزود: هلال احمر استان کرمانشاه سال گذشته حدود ۱۶ میلیارد تومان کمکهزینه دارویی به افراد نیازمند پرداخت کرده است و فعال شدن بخش داروهای خاص میتواند دسترسی بیماران کمبرخوردار به دارو را تسهیل کند.
وی تأکید کرد: هدف هلال احمر رقابت با سایر داروخانهها نیست، بلکه ایجاد ظرفیت جدید برای تأمین دارو و حمایت از بیماران، بهویژه اقشار کمبرخوردار است.
مدیرعامل جمعیت هلال احمر استان کرمانشاه در پایان ابراز امیدواری کرد با توجه به مطالبه مردم و نیاز بیماران، روند صدور مجوز توزیع داروهای بیماران خاص در کرمانشاه تسریع شود.
سرگردانی بیماران خاص در پی کمبود مراکز توزیع دارو
حسین بیگلری رئیس شورای عالی بیماران خاص استان کرمانشاه در گفتگو با خبرنگار مهر در کرمانشاه اظهار کرد: در حال حاضر داروهای بیماران خاص تنها از طریق چند داروخانه محدود، از جمله داروخانههای مستقر در بیمارستانهای امام خمینی (ره) و ولیعصر (عج) تأمین میشود و همین موضوع دسترسی بیماران به دارو را با مشکل مواجه کرده است.
وی افزود: برخی داروخانههای خصوصی به دلیل برخورداری از سرمایه بیشتر امکان تهیه داروهای گرانقیمت را دارند، اما بسیاری از بیماران توان پرداخت این هزینهها را ندارند و در مواردی مجبور میشوند برای تهیه دارو به تهران یا سایر استانها مراجعه کنند.
رئیس شورای عالی بیماران خاص استان کرمانشاه درباره وضعیت داروخانه هلال احمر نیز گفت: این داروخانه مجوز فعالیت دارد، اما مجوز تأمین برخی داروهای خاص و مجوزهای بیمهای آن هنوز اجرایی نشده است.
منافع اقتصادی نباید سد راه تأمین داروی بیماران شود
بیگلری ادامه داد: پیش از این نیز در روند تأسیس داروخانه هلال احمر موانعی وجود داشت و به نظر میرسد همچنان محدودیتهایی برای توزیع داروهای خاص وجود دارد.
وی با اشاره به سهمیه دارویی بیماران خاص تصریح کرد: بیماران خاص سهمیه مشخصی از دارو دارند، اما در برخی موارد تعداد بیماران از میزان سهمیه بیشتر است و کمبود ایجاد میشود؛ این کمبود نباید موجب سرگردانی بیماران برای تهیه داروی مورد نیازشان شود.
رئیس شورای عالی بیماران خاص استان کرمانشاه تأکید کرد: هدف از راهاندازی داروخانه هلال احمر، فراهم کردن دسترسی سریع، آسان و با قیمت مناسب به دارو برای بیماران بود، اما تاکنون این هدف به طور کامل محقق نشده است.
بیگلری خاطرنشان کرد: منافع اقتصادی نباید مانع دسترسی بیماران به داروهای مورد نیازشان شود و ضروری است با رفع موانع موجود، زمینه تأمین و توزیع مناسب داروهای بیماران خاص در استان فراهم شود.
توضیحات معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه درباره فعالیت داروخانه هلال احمر و تأمین داروهای خاص
پیرو مطالب مطرحشده در خصوص فعالیت داروخانه جمعیت هلال احمر استان کرمانشاه و تأمین و عرضه داروهای خاص، به استحضار میرساند:
دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی کرمانشاه همواره با رویکردی حمایتی و در راستای تأمین نیازهای دارویی بیماران و استفاده از ظرفیتهای جمعیت هلال احمر، بر توسعه دسترسی مردم به داروهای مورد نیاز تأکید داشتهاند. از این رو، ادعای خودداری دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه از تحویل داروهای خاص به هلال احمر با مجموعه اقدامات و مستندات موجود همخوانی ندارد؛ چرا که دانشگاه علوم پزشکی با تأمین داروهای مازاد بر سهمیه و توسعه دسترسی بیماران از طریق داروخانه هلال احمر موافقت نمودهاند.
در همین راستا، علیرغم اینکه صدور مجوز نهایی فعالیت داروخانههای دولتی در حیطه وظایف سازمان غذا و دارو قرار دارد و موضوع مجوز داروخانه هلال احمر در مقطعی در سطح سازمان مورد بررسی و حتی دستور لغو آن صادر شده بود، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه با رویکرد مساعدت و همکاری، در اردیبهشتماه ۱۴۰۴ با تأسیس داروخانه مذکور در کمیسیون قانونی دانشگاه موافقت نمود.
بدیهی است فعالیت داروخانه دولتی مستلزم طی فرآیندهای قانونی، تأیید سازمان غذا و دارو، معرفی داروساز واجد شرایط بهعنوان مؤسس طرح در کمیسیون قانونی ماده ۲۰ مرکز و تکمیل مدارک مربوطه است. مطابق مستندات موجود، برخی از این الزامات، از جمله معرفی مؤسس واجد شرایط و تکمیل مدارک، تاکنون نهایی نشده است. همچنین موضوعاتی نظیر تأمین ذخیره راهبردی دارویی استان و بهرهگیری از ظرفیتهای بینالمللی جمعیت هلال احمر برای واردات داروهای مورد نیاز، میتواند با همکاری و هماهنگی دستگاههای ذیربط دنبال شود.
دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه ضمن تأکید بر رویکرد همکاری و تعامل سازنده با جمعیت هلال احمر، آمادگی دارد در چارچوب قوانین و در حدود وظایف و اختیارات خود، همچنان تمامی هماهنگیها و مساعدتهای لازم را برای رفع موانع و تسهیل دسترسی بیماران استان به داروهای مورد نیاز معمول نماید.
امید است در شرایط دشوار تأمین دارو، با بهرهگیری از ظرفیت و توانمندی تمامی دستگاههای مسئول و با تکیه بر تعامل و همافزایی، زمینه دسترسی هرچه بهتر بیماران به دارو فراهم شود.
آنچه مسلم است، گشایش داروخانه هلال احمر پس از نزدیک به سه دهه، بارقهای از امید را در دل بیماران رنجدیده غرب کشور روشن کرده و گامی استوار در مسیر تحقق عدالت درمانی به شمار میرود. با این وجود، این کالبد تازهتأسیس برای دمیدن روح حیاتبخش خود در جامعه بیماران خاص، نیازمند عزمی استانی است تا گره کور مجوزهای توزیع دارو و سهمیههای بیمهای هرچه سریعتر گشوده شود. اکنون مطالبه صریح و قاطع افکار عمومی و رسانهها از نهادهای متولی این است که با عبور از بروکراسیهای اداری، در سریعترین زمان ممکن مجوز توزیع داروهای خاص را برای این داروخانه صادر کنند تا شیرینی این افتتاح تاریخی با دسترسی آسان بیماران به داروهای حیاتی، به کام مردم تلخ نگردد و قطب درمانی غرب کشور در جایگاه شایسته خود برای خدمترسانی بیمنت قرار گیرد.