خبرگزاری مهر، گروه استانها – مطهره میرزایی: بیمارستان قدس به عنوان تنها مرکز تخصصی کودکان در استان قزوین، این روزها با گلایههایی از سوی برخی مراجعان درباره نحوه ارائه خدمات درمانی و اجرای مصوبه درمان رایگان کودکان زیر هفت سال مواجه شده است.
سلامت و درمان کودکان، به عنوان آسیبپذیرترین قشر جامعه، همواره یکی از شاخصهای اصلی عدالت اجتماعی و کارآمدی نظام سلامت به شمار میرود. تصویب و ابلاغ طرح «ارائه خدمات درمانی رایگان به کودکان زیر هفت سال»، گامی بزرگ و نویدبخش برای کاهش دغدغه خانوادهها در مواجهه با هزینههای کمرشکن درمان بود؛ مصوبهای حاکمیتی که قرار بود چتر حمایتی خود را بدون لکنت بر سر تمام شیرخواران و اطفال این مرز و بوم بگستراند.
اهمیت اجرای دقیق این طرح در مراکز درمانی تخصصی، حیاتی دوچندان مییابد؛ چرا که هرگونه وقفه، بوروکراسی معیوب یا شانه خالی کردن از مسئولیت در قبال یک کودک بیمار، میتواند عواقب جبرانناپذیری به همراه داشته باشد. با این حال، روایت مراجعان از تنها بیمارستان تخصصی اطفال در استان نشان میدهد که فاصله میان مصوبات ابلاغی و واقعیت جاری در ارائه برخی خدمات درمانی، همچنان محل پرسش و ابهام است.
به نام کودکان؛ به کام درمانگاه؟
یوسفزاده، یکی از مراجعان که کودک دو ساله خود را برای درمان تب به بیمارستان قدس برده بود، در گفتوگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: تا پیش از سال جدید دریافت خدمات برای کودکان زیر هفت سال و نوزادان رایگان بود اما حالا ارائه خدمات همراه با هزینه است.
وی افزود: از طرف دیگر تزریقات نوزادان، به ویژه در خصوص تزریق سرم، موضوعی حساس است که متأسفانه بیمارستان از انجام آن خودداری کرده و به بهانه کمبود نیرو، تزریقات انجام نمیدهد و مراجعان را برای انجام آن به درمانگاه دیگری ارجاع میدهد که خدمات در آنجا با هزینه آزاد محاسبه میشود.
وی در پایان گفت: از ساعت ۱۷ تا ۲۰ نیز پزشک در دسترس نیست و مراجعان در هر شرایطی باید منتظر بمانند. همچنین اگر مشکل کمبود نیرو وجود دارد، چرا نیروهای مستقر در درمانگاه برای ارائه خدمات در بیمارستان به کار گرفته نمیشوند؟ و چرا برای دریافت خدمات، درمانگاه به بیماران پیشنهاد میشود؟
سردرگمی بیماران در بیمارستان
خاتونی، یکی دیگر از مراجعهکنندگان به این بیمارستان، در گفتوگو با خبرنگار مهر با بیان اینکه سختترین شرایط برای خانواده زمانی است که فرزندشان بیمار میشود، اظهار کرد: در چنین شرایطی وقتی به بیمارستان مراجعه میکنیم انتظار دریافت خدمات مناسب و واکنش سریع داریم.
وی افزود: نبود پزشک در برخی ساعات روز در تنها بیمارستان تخصصی کودکان استان، چیزی جز سردرگمی و اذیت شدن مردم به دنبال ندارد.
این شهروند قزوینی ادامه داد: در تنها بیمارستان تخصصی کودکان در قزوین، تزریق آمپول به نوزادان یا کودکان که نیازمند دقت و حساسیت بیشتری است، انجام نمیشود و این موضوع برای خانوادهها قابل درک نیست.
وی تصریح کرد: قرار بود طبق مصوبه دولت، کودکان زیر هفت سال به صورت رایگان درمان شوند اما اکنون نه تنها خانوادهها از رایگان نبودن برخی خدمات گلایه دارند، بلکه در دریافت خدمات اولیه نیز با چالشهایی مواجه هستند.
اظهارات مراجعان، پرسشها و ابهاماتی را درباره نحوه اجرای مصوبه ارائه خدمات رایگان به کودکان زیر هفت سال در این مرکز درمانی مطرح کرده است. از سوی دیگر، با توجه به اینکه این مرکز تنها بیمارستان تخصصی کودکان استان محسوب میشود، توجه به کیفیت و نحوه ارائه خدمات در آن از اهمیت ویژهای برخوردار است.
وجهی از بیمار در بیمارستان دریافت نمیشود
داود محمدی، معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی قزوین، در گفتوگو با خبرنگار مهر در خصوص اجرای مصوبه ارائه خدمات رایگان به کودکان زیر هفت سال اظهار کرد: طبق مصوبه هیئت وزیران و ابلاغیه وزارت بهداشت، از ابتدای سال ۱۴۰۳ تمامی شیرخواران و کودکان ایرانی تا هفت سال (از ابتدای تولد تا ۶ سال و ۱۱ ماه و ۳۰ روز در زمان پذیرش) که دارای بیمه پایه هستند، مشمول حمایت این برنامه در خدمات بستری و بستری موقت (پرونده اورژانس زیر ۶ ساعت) قرار گرفتهاند.
وی افزود: پوشش خدمات در تعهد کلیه سازمانهای بیمهگر پایه برای جمعیت هدف در بیمارستانهای دولتی دانشگاهی ۱۰۰ درصد است و فرانشیز تعرفه دولتی خدمات مذکور توسط بیمههای پایه پرداخت میشود.
محمدی ادامه داد: در خصوص خدمات فاقد تعهد بیمه پایه نیز مطابق برنامه کاهش فرانشیز وزارت بهداشت و برنامه حمایت سنی (اطفال زیر هفت سال)، صورتحساب محاسبه شده و وجهی از بیمار دریافت نمیشود.
وی ارائه خدمات پزشکی رایگان به کودکان زیر هفت سال را صرفاً در بیمارستانهای دولتی دانشگاهی دانست و ابراز کرد: فرانشیز تعرفه دولتی این خدمات توسط بیمههای پایه پرداخت میشود و اعتبار مابقی خدمات تحت پوشش نیز مقرر شده از طریق اعتبارات وزارت بهداشت تحت عنوان حمایت سنی به دانشگاهها پرداخت شود.
این مسئول در خصوص کافی بودن بودجه مصوب برای پوشش کامل خدمات مورد نظر اظهار کرد: چنانچه اعتبارات پیشبینی شده و هزینهکرد مراکز، توسط بیمهها و وزارت بهداشت به صورت منظم، ماهانه و کامل پرداخت شود، مراکز در ارائه خدمات با مشکلی مواجه نخواهند شد.
وی در پاسخ به اینکه چه تضمینی برای پایداری و استمرار تأمین مالی این خدمات در سالهای آتی وجود دارد، تصریح کرد: مراجع بالادستی کشور شامل هیئت دولت، وزارت بهداشت و سازمانهای بیمهگر پایه، مرجع تصمیمگیری در این خصوص هستند و دانشگاهها تابع قوانین ابلاغی خواهند بود.
محمدی در خصوص چالشهای موجود در اجرای این طرح یادآور شد: در صورت تأمین اعتبار، مصوبه حمایت سنی با چالشی در اجرا مواجه نخواهد بود.
وی در پاسخ به سؤال عدم حضور پزشک در ساعات مختلف مراجعه اظهار کرد: طبق برنامه تنظیمی ماهانه بخش اورژانس مرکز آموزشی درمانی قدس، در شیفتهای صبح پزشک متخصص اطفال و رزیدنت در اورژانس حضور دارند و در شیفتهای عصر و شب نیز رزیدنت، پزشک مقیم و آنکال تخصصی و فوق تخصصی در برنامه گنجانده شده است. اورژانس این مرکز در تمام ساعات شبانهروز پذیرای بیماران اورژانسی است.
این مسئول تأکید کرد: در خصوص بیماران غیر اورژانسی، صبحها درمانگاه فوق تخصصی آموزشی و غیرآموزشی، عصرها کلینیک ویژه تخصصی و فوق تخصصی و شبها نیز پزشک اسکرین اورژانس و پزشک عمومی درمانگاه طبق برنامه در بیمارستان حضور دارند.
تزریقات فقط برای بیماران بستری انجام میشود
وی در پاسخ به سؤال غیرفعال بودن واحد تزریقات بیمارستان تصریح کرد: طبق مقررات و بخشنامه وزارتی، جهت تزریق سرم در کودکان، تشکیل پرونده بستری زیر ۶ ساعت الزامی است و برای سایر موارد، تزریق توسط پرسنل مستقر در تزریقات انجام میپذیرد.
این مسئول همچنین در پاسخ به سؤال ارجاع بیماران به سایر مراکز پزشکی و غیردولتی مطرح کرد: با توجه به اینکه این مرکز تنها مرکز تخصصی و فوق تخصصی اطفال در سطح استان است، امکان ارجاع بیماران فوق تخصصی وجود ندارد و در صورت مشاهده چنین مواردی، تذکر لازم به افراد خاطی داده خواهد شد.
وی در پایان در خصوص پرداخت هزینه دارو توسط بیماران علیرغم برخورداری از پوشش بیمهای گفت: تهیه داروهای بیماران سرپایی بر عهده خود بیمار است که در این خصوص داروخانه بخش خصوصی به صورت شبانهروزی در مرکز وجود داشته و طرف قرارداد با کلیه بیمهها است. برای بیماران بستری، دارو توسط مرکز تهیه میشود و در موارد نادر نیز برای بیماران شیمیدرمانی، با توجه به کمبود کشوری برخی داروهای خاص، دارو توسط مؤسسه خیریه مکس تأمین میشود.
اختلاف میان روایت مراجعان و توضیحات ارائه شده از سوی مسئولان، از وجود ابهاماتی در نحوه اجرای مصوبه حمایت از اطفال زیر هفت سال حکایت دارد. در حالی که مسئولان بر اجرای کامل ضوابط و بخشنامهها تأکید میکنند، برخی خانوادهها از تحمیل هزینهها، ارجاع به مراکز دیگر و دشواری در دریافت برخی خدمات درمانی گلایه دارند.
ارجاع بیماران به درمانگاههای دیگر با استناد به کمبود نیرو یا الزامات اداری مربوط به تشکیل پرونده بستری موقت برای تزریق سرم، از جمله موضوعاتی است که از سوی مراجعان مطرح شده و نیازمند بررسی و شفافسازی بیشتر از سوی متولیان امر است؛ موضوعی که از نگاه برخی خانوادهها موجب شده بخشی از بار مالی و روانی درمان همچنان بر دوش آنان باقی بماند.