به گزارش خبرنگار مهر، حجتالاسلام والمسلمین سید علی عاکف زیدی شامگاه شنبه در مراسم شب همدلی مردم هندوستان با ملت ایران که در میدان مفید قم برگزار شد، در سخنانی با تشریح پیشینه روابط فرهنگی ایران و هند اظهار کرد: این دو ملت دارای تاریخ مشترک چند هزار ساله هستند که در بستر قرون متمادی تعاملات فرهنگی و علمی شکل گرفته و استمرار یافته است.
وی افزود: یکی از مهمترین جلوههای این پیوند، جایگاه زبان فارسی در شبهقاره هند است به گونهای که بیش از شش قرن، زبان فارسی نه تنها زبان رسمی ایران، بلکه زبان دیوانی و علمی در بخشهای گستردهای از هند بوده است.
این عالم هندی ادامه داد: این نفوذ زبانی محدود به جامعه مسلمانان نبوده، بلکه در میان پیروان ادیان مختلف در هند نیز زبان فارسی در نگارش متون علمی و حتی آثار مذهبی مورد استفاده قرار میگرفت و این امر نشاندهنده عمق نفوذ فرهنگی ایران در تاریخ هند است.
وی با اشاره به گستره نسخههای خطی فارسی در هند تصریح کرد: امروز نیز در کتابخانهها و مراکز فرهنگی این کشور، حجم قابل توجهی از نسخ خطی فارسی وجود دارد که گاه از برخی مجموعههای مشابه در ایران نیز گستردهتر است و این مسئله بیانگر پیوند عمیق علمی و فرهنگی دو ملت است.
زبان فارسی و میراث مشترک فرهنگی دو ملت هند و ایران
سید علی عاکف زیدی با بیان اینکه زبان فارسی حلقه اتصال مهمی در روابط تاریخی ایران و هند بوده است گفت: این زبان در شکلگیری بخش مهمی از ادبیات، تاریخنگاری و دانش در شبهقاره نقش اساسی ایفا کرده و میراث مشترک ارزشمندی میان دو ملت ایجاد کرده است.
وی افزود: این اشتراکات صرفاً در سطح زبانی باقی نمانده و در حوزههای فرهنگی، اجتماعی و حتی سبک زندگی نیز اثرگذار بوده است و همچنان آثار آن در جوامع دو کشور قابل مشاهده است.
این عالم هندی ادامه داد: برخی روایتهای تاریخی نیز نشان میدهد که شخصیتهای برجسته ادبی ایران در برهههایی قصد حضور در هند و گسترش فعالیتهای فرهنگی در این سرزمین را داشتهاند که این امر بیانگر جذابیت و پیوند عمیق فرهنگی میان دو سرزمین است.
وی تصریح کرد: نسخههای خطی و آثار به جای مانده در هند نشان میدهد که این کشور یکی از بزرگترین مراکز حفظ میراث فارسی در جهان به شمار میرود و این موضوع جایگاه ویژهای در مطالعات تاریخی دارد.
جلوههای فرهنگی مشترک در سنتهای اجتماعی
سید علی عاکف زیدی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اشتراکات فرهنگی در زندگی روزمره مردم ایران و هند اظهار کرد: برخی عناصر فرهنگی و غذایی در دو کشور دارای شباهتهای قابل توجهی هستند که نشاندهنده تعامل تاریخی میان این دو ملت است.
وی افزود: این شباهتها بیانگر تبادل فرهنگی گسترده در طول تاریخ بوده و نشان میدهد که مرزهای جغرافیایی نتوانستهاند مانع پیوندهای عمیق میان ملتها شوند.
این عالم هندی ادامه داد: علاوه بر این، در معماری و هنر نیز جلوههایی از این تعامل دیده میشود که نمونه برجسته آن در آثار تاریخی و بناهای شاخص هند قابل مشاهده است.
وی با اشاره به بنای تاریخی تاج محل تصریح کرد: این اثر نمادین که از مهمترین بناهای تاریخی هند محسوب میشود، حاصل همکاری هنری و معماری میان ایرانیان و هندیان است و در ساخت آن از هنرمندان و معماران ایرانی بهره گرفته شده است.
روابط تاریخی ایران و هند در بستر مبارزات ضداستعماری
سید علی عاکف زیدی با اشاره به تحولات تاریخی قرن نوزدهم میلادی گفت: در جریان قیام سال ۱۸۵۷ هند علیه استعمار انگلیس، انقلابیون این کشور تلاش کردند با مناطق مختلف از جمله ایران ارتباط برقرار کنند و از ظرفیتهای منطقهای برای پیشبرد مبارزه بهره بگیرند.
وی افزود: در آن دوره هیئتی از سوی انقلابیون هند به تهران اعزام شد تا زمینه همکاری و همراهی را بررسی کند، اما شرایط سیاسی و نفوذ قدرتهای استعماری مانع از تحقق این ارتباط شد.
این عالم هندی ادامه داد: با وجود عدم موفقیت این ارتباط، همین اقدام نشاندهنده آگاهی تاریخی مردم هند نسبت به جایگاه ایران به عنوان یک شریک فرهنگی و سیاسی در مبارزه با استعمار بوده است.
وی تصریح کرد: این نگاه در طول تاریخ توسط اندیشمندان و رهبران هندی از جمله شخصیتهای برجسته فکری و سیاسی تداوم یافته و به عنوان یک جریان فکری پایدار باقی مانده است.
تأکید بر تداوم پیوندهای تمدنی ایران و هند
سید علی عاکف زیدی اظهار کرد: روابط ایران و هند تنها در سطح همکاریهای سیاسی یا فرهنگی محدود نمیشود، بلکه این روابط ریشه در یک پیوند تمدنی عمیق دارد که در طول تاریخ استمرار یافته است.
وی افزود: با افول استعمار، فرصت تازهای برای بازتعریف این روابط و تقویت پیوندهای فرهنگی و انسانی میان دو ملت فراهم شده است.
این عالم هندی ادامه داد: این مسیر میتواند زمینهساز همکاریهای گستردهتر در حوزههای فرهنگی، علمی و اجتماعی باشد و آیندهای روشن برای تعاملات دو ملت ترسیم کند.
وی تصریح کرد: ملتهای ایران و هند میتوانند با تکیه بر این پیشینه تاریخی، نقش مهمی در تقویت همگرایی منطقهای و انسانی ایفا کنند.