مدیرعامل شرکت دانشبنیان بایوآرک میگوید سامانه سلامت دیجیتال این مجموعه اکنون در نزدیک به ۱۰۰ کلینیک و بیمارستان دولتی با بیش از ۲۰ هزار تخت فعال استفاده میشود. این سامانه با ساختارمندکردن دادههای پزشکی، زمینه استفاده از دستیارهای هوش مصنوعی در فرایند تشخیص و درمان را فراهم میکند.
مهدی محمودی، استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران و مدیرعامل بایوآرک، در گفتوگو با مهر اعلام کرد این مجموعه تاکنون نزدیک به ۶۰۰ نوع پرونده الکترونیکی تخصصی و فوقتخصصی طراحی کرده است. بهگفته او، حدود ۱٫۵ میلیون پرونده تخصصی نیز در این سامانه ثبت شدهاند.
بایوآرک یک پلتفرم تحت وب برای مدیریت اطلاعات کلینیکها و بیمارستانها است که پزشکان میتوانند ازطریق گوشی، تبلت یا لپتاپ به آن دسترسی داشته باشند. تمرکز اصلی این سامانه بر دیجیتالیکردن و ثبت ساختارمند اطلاعات پزشکی است تا دادههای بالینی برای پژوهش و پردازش هوش مصنوعی آماده شوند.
محمودی میگوید سامانه بایوآرک در دانشگاه علوم پزشکی تهران مستقر شده و دانشگاه علوم پزشکی ایران نیز در حال راهاندازی آن است. بخشهایی از این سیستم در مراکز درمانی آبادان نیز بهکار گرفته شدهاند.
هوش مصنوعی پزشکی با کمبود داده و GPU روبهرو است
بهگفته محمودی، هوش مصنوعی میتواند از تشخیص بیماری و انتخاب دارو تا کاهش فرایندهای اداری بیمارستان به پزشکان کمک کند؛ اما برای استفاده عملی از آن، دو پیشنیاز اساسی وجود دارد: دادههای بالینی دیجیتال و ساختارمند و زیرساخت پردازشی قدرتمند.
او معتقد است نظام سلامت ایران در هر دو بخش با کمبود جدی مواجه است. بخش زیادی از اطلاعات بیماران همچنان روی کاغذ یا بهشکل غیرساختارمند ثبت میشود و مراکز علوم پزشکی نیز دسترسی محدودی به پردازندههای گرافیکی قدرتمند دارند.
محمودی تأکید میکند اسکن پروندههای کاغذی بهمعنای دیجیتالیشدن واقعی نیست. اطلاعاتی مانند نتایج آزمایش، علائم و داروهای بیمار باید در قالب دادههای طبقهبندیشده ثبت شوند تا ابزارهای هوش مصنوعی امکان تحلیل آنها را داشته باشند.
لزوم تدوین مقررات برای دادههای سلامت
مدیرعامل بایوآرک نبود مقررات شفاف درباره مالکیت، نگهداری و دسترسی به دادههای پزشکی را یکی دیگر از موانع توسعه هوش مصنوعی در نظام سلامت میداند. او پیشنهاد میکند زیرساختی اختصاصی برای پردازش دادههای پزشکی ایجاد شود که سطوح دسترسی و مسئولیت نهادها در آن مشخص باشد.
بهگفته محمودی، شرکتهای نرمافزاری مالک اطلاعات بیماران نیستند و دادههای پزشکی باید زیرنظر نظام سلامت نگهداری شوند. او همچنین خواستار ایجاد «شبکه ملی اطلاعات سلامت» برای حفاظت و استفاده هدفمند از این دادهها شده است.
محمودی پیشبینی میکند با ادامه روند فعلی، طی چهار تا پنج سال آینده امکان استفاده گستردهتر از این زیرساخت در سراسر کشور فراهم شود. بایوآرک همچنین ورود به بازار عراق را در برنامه دارد، اما توسعه تیمهای پشتیبانی محلی برای تحقق این هدف ممکن است یک تا دو سال زمان ببرد.