به گزارش خبرنگار مهر، در سالهایی که فدراسیون ورزشهای همگانی با اجرای پویشهای مختلف، همایشهای خانوادگی، ورزش صبحگاهی، جشنوارههای خیابانی و برنامههای مناسبتی تلاش کرده فرهنگ تحرک را در جامعه گسترش دهد آمارهای حوزه سلامت همچنان زنگ خطر را برای جامعه ایرانی به صدا درمیآورند. آماری که نشان میدهد فاصله قابل توجهی میان برنامههای ورزش همگانی و واقعیت سبک زندگی مردم وجود دارد.
براساس آمارهای رسمی اکنون از هر چهار کودک و نوجوان ۶ تا ۱۸ ساله یک نفر با اضافهوزن یا چاقی دستوپنجه نرم میکند؛ به عبارتی حدود ۲۲ تا ۲۵ درصد کودکان و نوجوانان ایرانی درگیر اضافهوزن یا چاقی هستند. این آمار در حالی مطرح میشود که کارشناسان حوزه سلامت سالهاست نسبت به کاهش تحرک بدنی، افزایش مصرف غذاهای پرکالری و تغییر سبک زندگی هشدار میدهند.
این روزها چاقی در سنین پایین دیگر فقط یک مسئله ظاهری یا تغذیهای نیست بلکه به یکی از مهمترین تهدیدهای سلامت نسل آینده تبدیل شده است. کودکانی که امروز تحرک کافی ندارند و ساعات زیادی از روز را با تلفن همراه، تبلت یا بازیهای رایانهای میگذرانند در سالهای آینده بیشتر در معرض بیماریهایی مانند دیابت، فشار خون، بیماریهای قلبی و مشکلات اسکلتی قرار خواهند گرفت. بسیاری از متخصصان حتی از «سونامی کمتحرکی» در نسل جدید سخن میگویند؛ نسلی که سبک زندگی دیجیتال تحرک فیزیکی را به حداقل رسانده است.
از سوی دیگر الگوی تغذیه نیز شرایط را پیچیدهتر کرده است. متخصصان تغذیه تأکید میکنند کالری دریافتی از قندهای ساده باید کمتر از پنج درصد کل کالری روزانه باشد اما مصرف نوشیدنیهای شیرین، تنقلات صنعتی، فستفودها و خوراکیهای پرقند در کشور بسیار بالاتر از حد استاندارد است. حتی درباره نوشابههای رژیمی نیز هشدار داده میشود و کارشناسان تأکید دارند که مصرف نوشابه چه رژیمی و چه غیررژیمی به هیچ عنوان توصیه نمیشود.
در چنین شرایطی این پرسش مطرح میشود که چرا با وجود برگزاری دهها پویش و برنامه در حوزه ورزش همگانی روند کمتحرکی و چاقی همچنان متوقف نشده است؟
واقعیت این است که مسئله فقط نبود برنامه یا همایش ورزشی نیست. سبک زندگی جامعه ایرانی طی سالهای اخیر تغییرات عمیقی را تجربه کرده است. آپارتماننشینی، کوچک شدن فضاهای بازی کودکان، افزایش ساعات کاری، ترافیک شهری، وابستگی شدید به فضای مجازی و تلفن همراه، کاهش امنیت و امکانات تفریحی در برخی مناطق و حتی خستگی روانی ناشی از فشارهای اقتصادی همگی در کاهش تحرک جامعه نقش دارند.
در کنار این مسائل ورزش برای بسیاری از خانوادهها از یک «نیاز ضروری» به یک «هزینه» تبدیل شده است. هزینه ثبتنام باشگاهها، خرید تجهیزات ورزشی، رفتوآمد، نبود فضاهای رایگان استاندارد و حتی کمبود وقت باعث شده بخش زیادی از جامعه ورزش را از سبد روزمره خود حذف کند. خانوادهای که درگیر هزینههای معیشتی است طبیعی است که ورزش را در اولویتهای بعدی قرار دهد؛ بهخصوص زمانی که ورزش در ذهن جامعه بیشتر به فعالیتی لوکس یا تفریحی شباهت پیدا کرده تا ضرورتی برای سلامت.
شاید همین موضوع مهمترین چالش امروز ورزش همگانی در ایران باشد؛ اینکه با وجود تبلیغات گسترده، همایشهای مناسبتی و برنامههای متعدد هنوز ورزش نتوانسته به بخشی ثابت از سبک زندگی مردم تبدیل شود. جامعهای که بخش قابل توجهی از کودکان و نوجوانانش با اضافهوزن روبهرو هستند بیش از هر زمان دیگری نیازمند تغییر نگاه به ورزش است. تغییری که ورزش را نه یک هزینه اضافی بلکه ضرورتی حیاتی برای سلامت جسم و روان بداند.