سلامت واقعی انسان در گرو هم‌افزایی جسم، ذهن و روان است | ایران مدلبز

عضو هیأت علمی گروه بهداشت روان و مدیریت دانشگاه علوم پزشکی مشهد همزمان با روز جهانی سلامت ذهن و بدن، با تأکید بر رویکرد کل‌نگر به سلامت، گفت: سلامت انسان حاصل تعامل متوازن میان جسم، ذهن و روان است و نادیده گرفتن هر یک از این ابعاد می‌تواند کیفیت زندگی فردی و اجتماعی را به‌طور جدی تحت تأثیر قرار دهد.

دکتر حمیدرضا زنده‌طلب در گفت‌وگو با خبرنگار وب‌دا با بیان اینکه سلامت ذهن و بدن یک رویکرد کل‌نگر به سلامت محسوب می‌شود، افزود: این نگاه، تأثیر عوامل هیجانی، روان‌شناختی، اجتماعی، معنوی و جسمانی را بر سلامت انسان به رسمیت می‌شناسد و امروزه مبنای بسیاری از برنامه‌های جهانی ارتقای سلامت و پیشگیری از بیماری‌ها قرار گرفته است.

دکتر زنده‌طلب با تشریح مفهوم سلامت جسمانی عنوان کرد: جسم بُعد فیزیکی و زیستی انسان است که شامل اندام‌ها، بافت‌ها و سیستم‌های حیاتی بدن می‌شود و بستر فرآیندهایی مانند تنفس، گردش خون، تنظیم دما و ایمنی را فراهم می‌کند. شاخص‌هایی همچون قدرت، استقامت، تحرک، تعادل، خواب و سطح انرژی از مؤلفه‌های اصلی سلامت جسمانی هستند. اختلال در این حوزه حتی در صورت سلامت روان و ذهن، می‌تواند کارکرد انسان را به‌شدت محدود کند.

این عضو هیأت علمی، ذهن را مجموعه‌ای از کارکردهای شناختی شامل ادراک، تفکر، یادگیری، تصمیم‌گیری و تفسیر اطلاعات دانست و گفت: ذهن یک سیستم پردازش اطلاعات است که داده‌های محیطی، بدنی و تجربیات گذشته را ترکیب کرده و رفتار انسان را شکل می‌دهد. سلامت ذهنی به معنای توانایی تفکر منطقی، تمرکز پایدار، قضاوت صحیح و انتخاب آگاهانه است.

دکتر زنده‌طلب با تبیین مفهوم روان اظهار کرد: روان به تجربه‌های عاطفی و هیجانی انسان از جمله احساسات، خلق، انگیزش، سازگاری و احساس معنا در زندگی اشاره دارد. تعادل هیجانی، تاب‌آوری، رضایت از زندگی و احساس ارزشمندی از مهم‌ترین مؤلفه‌های سلامت روان به شمار می‌روند.

وی با تأکید بر ارتباط متقابل این سه بُعد تصریح کرد: سلامت کلی زمانی محقق می‌شود که جسم سالم، ذهن کارآمد و روان متعادل به‌صورت یکپارچه عمل کنند. اختلال در هر یک از این حوزه‌ها می‌تواند دو حوزه دیگر را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

عضو هیأت علمی گروه بهداشت روان و مدیریت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به آمارها بیان کرد: بخش قابل توجهی از جامعه با مشکلات روانی مواجه است و افسردگی سهم بالایی از این مشکلات را به خود اختصاص داده است. این موضوع ضرورت توجه همزمان به سلامت روان و سلامت ذهن را در سیاست‌گذاری‌های سلامت نشان می‌دهد.

دکتر زنده‌طلب در پایان با اشاره به جایگاه پرستاری گفت: رویکرد کل‌نگر به انسان از ویژگی‌های بارز رشته پرستاری است و پرستاران با نگاه جامع به ابعاد جسمی، روانی و ذهنی، نقش مؤثری در آموزش، مداخله و ارتقای سلامت جامعه ایفا می‌کنند.

وی خاطرنشان کرد: سبک زندگی سالم واقعی زمانی محقق می‌شود که جسم، ذهن و روان در تعادل بوده و به‌صورت هم‌افزا یکدیگر را تقویت کنند؛ امری که نقش تعیین‌کننده‌ای در کیفیت زندگی فردی و اجتماعی دارد.