به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از پایگاه اطلاع رسانی جمعیت هلال احمر، سوختگی یکی از شایعترین حوادث خانگی و محیطی است که دانشِ امدادرسانی اولیه در دقایق نخست، میتواند مرز میان بهبودی سریع یا آسیبهای جبرانناپذیر باشد. در این گزارش، گامهای عملی و حیاتی برای مواجهه با مصدومین سوختگی را مرور میکنیم.
قطع منبع خطر و توقف آسیب
نخستین و مهمترین قدم، دور کردن مصدوم از منبع حرارت، جریان برق یا مواد شیمیایی است. اگر لباس فرد در حال سوختن است، از قانون ساده اما نجاتبخش «بایست، بخواب و بغلت» (Stop, Drop, Roll) استفاده کنید تا شعلهها خاموش شوند. دقت کنید که سراسیمه دویدن فرد، تنها باعث شعلهورتر شدن آتش میشود.
خنکسازی؛ گام طلایی درمان
بلافاصله پس از دور کردن از منبع خطر، محل سوختگی را با آب خنک (و نه یخ!) به مدت حداقل ۱۰ تا ۲۰ دقیقه شستوشو دهید. این اقدام نه تنها درد را تسکین میدهد، بلکه از نفوذ گرما به لایههای عمقی پوست جلوگیری میکند. پس از آن، وسایل تنگ مانند انگشتر، ساعت یا لباسهای منقبض را از بدن خارج کنید؛ البته تأکید میشود اگر لباسی به پوست چسبیده است، هرگز سعی در جدا کردن آن نداشته باشید.
پانسمان صحیح و کنترل شوک
برای جلوگیری از عفونت که جدیترین تهدید در سوختگی است، محل آسیبدیده را به آرامی و بدون فشار با یک گاز استریل یا پارچهای کاملاً تمیز بپوشانید. در صورت بروز علائم شوک، مصدوم را بخوابانید و اگر آسیب دیگری ندارد، پاهای او را کمیبالاتر نگه دارید. حفظ آرامش روانی فرد و تنها نگذاشتن او در این شرایط بسیار حائز اهمیت است.
خط قرمزها؛ آنچه نباید انجام داد
استفاده از باورهای غلط سنتی مانند مالیدن خمیردندان، روغن، ماست یا کره روی سوختگی، نه تنها کمکی نمیکند بلکه باعث تجمع باکتری و عفونت شدید میشود. همچنین از گذاشتن مستقیم یخ روی پوست (که باعث سوختگی با یخ میشود)، ترکاندن تاولها و استفاده خودسرانه از پمادها پیش از معاینه پزشک جداً خودداری کنید.
چه زمانی مراجعه به اورژانس الزامی است؟
اگر وسعت سوختگی بیشتر از کف دست فرد است، یا در نواحی حساس مانند صورت، دست، پا و ناحیه تناسلی رخ داده، مراجعه فوری به مراکز درمانی ضروری است. همچنین سوختگیهای ناشی از برق، مواد شیمیایی و سوختگیهای عمیق (با ظاهر سفید یا سیاه) نیاز به مداخله فوری پزشکی دارند.