به گزارش خبرنگار مهر، حجت الاسلام والمسلمین محمدرضا حیدری مدیر ستاد کانونهای فرهنگی هنری مساجد استان قم عصر جمعه در نشست مربیان و سرگروههای کانونهای مساجد استان، با اشاره به ضرورت توجه به تربیت درونی نسل نوجوان، اظهار کرد: مراقبه نفس تنها یک توصیه عبادی یا اخلاق فردی نیست، بلکه یک فرآیند تربیتی منسجم و هدفمند برای شکلدهی به شخصیت اخلاقی نوجوانان به شمار میرود.
وی با بیان اینکه دوران نوجوانی مرحله شکلگیری بنیانهای عقل عملی و تثبیت نظام ارزشی انسان است، افزود: در این مقطع حساس، آموزش مهارت خودارزیابی اخلاقی میتواند نوجوان را از کنشهای هیجانی و زیست لحظهای عبور داده و به سمت تصمیمگیری آگاهانه و مسئولانه هدایت کند.
مدیر ستاد کانونهای مساجد استان قم با استناد به آیه شریفه «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ» تصریح کرد: محاسبه نفس در نگاه قرآنی، نوعی آیندهنگری اخلاقی است که انسان را نسبت به پیامد اعمال خود هوشیار میسازد و این رویکرد برای نوجوانان، زمینهساز شکلگیری وجدان مسئول و پایدار خواهد بود.
وی با اشاره به آموزههای روایی اهلبیت (ع) خاطرنشان کرد: تأکید مکرر بر محاسبه روزانه نفس، نشاندهنده جایگاه این اصل تربیتی در سیر رشد انسان مؤمن است و میتواند بهعنوان یک ریاضت ذهنی و وجدانی، اراده اخلاقی نوجوان را تقویت کند.
مدیر ستاد کانونهای مساجد قم در ادامه، به معرفی کتاب «تقویم مراقبه و محاسبه نفس روزشمار عالم آخرت» پرداخت و گفت: این اثر با بهرهگیری همزمان از آموزههای دینی و مبانی روانشناسی تربیتی، ضرورت مراقبه نفس را از منظر فلسفی و علمی تبیین کرده و آن را به یک الگوی عملی و قابل اجرا برای نوجوانان تبدیل کرده است.
وی الگوی چهارمرحلهای مطرحشده در این کتاب شامل «مشارطه، مراقبه، محاسبه و معاتبه» را چرخهای کارآمد برای اصلاح رفتار دانست و افزود: این الگو، نوجوان را از تصمیمگیری آگاهانه در آغاز روز تا ارزیابی عملکرد و جبران خطاها در پایان روز همراهی میکند و پیوندی عمیق میان آگاهی، اراده و عمل اخلاقی ایجاد میکند.
مدیر ستاد کانونهای مساجد استان قم با تأکید بر ظرفیتهای تربیتی اعتکاف بیان کرد: فضای معنوی، آرام و کمتحریک اعتکاف، بستر مناسبی برای تمرین عملی مراقبه نفس است و به نوجوان این امکان را میدهد که فرآیند خودارزیابی اخلاقی را بهصورت عمیق و مستمر تجربه کند.
وی افزود: ساختار منظم و جداول روزانه این کتاب، مراقبه را از یک مفهوم انتزاعی به تجربهای عینی، قابل سنجش و پیگیرانه تبدیل میکند و میتواند نقش مؤثری در نهادینهسازی این فرهنگ در میان نوجوانان داشته باشد.
مدیر ستاد کانونهای مساجد قم با اشاره به پشتوانه فلسفی این اثر اظهار کرد: مراقبه نفس، حرکتی آگاهانه از ساحت «نفس اماره» به سوی «نفس مطمئنه» است و بر اساس آموزه «حاسِبوا أَنفُسَکُم قَبلَ أَن تُحاسَبوا»، محاسبه نفس یک ضرورت وجودی برای رشد انسان مؤمن محسوب میشود.
وی در پایان تأکید کرد: نوجوانی که به گفتوگوی صادقانه و شبانه با وجدان خود عادت کند، در آینده به انسانی نقاد، اصلاحگر و اثرگذار در جامعه تبدیل خواهد شد و این همان هدف غایی تربیت اخلاقی در بستر مسجد است.