به گزارش خبرنگار مهر، آیتالله غلامعلی صفایی بوشهری عصر یکشنبه در دیدار مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان بوشهر با تأکید بر جایگاه راهبردی میراث فرهنگی در هویتسازی ملتها گفت: میراث فرهنگی، صنایع دستی و موزهها صرفاً مجموعهای از آثار تاریخی نیستند، بلکه شناسنامه تمدنی و هویتی یک ملت به شمار میروند و نقش تعیینکنندهای در شناخت نسل امروز و آینده از ریشههای تاریخی، فرهنگی و تمدنی کشور دارند.
نماینده ولی فقیه در استان و امام جمعه بوشهر اظهار کرد: وزارت میراث فرهنگی از معدود دستگاههایی است که هم ریشه در گذشته دارد، هم حال را مدیریت میکند و هم در معماری و مهندسی فرهنگ و تمدن آینده نقشآفرین است؛ از این رو این وزارتخانه دارای جایگاهی ممتاز و بسیار حساس است.
نمانیده مقام معظم رهبری در استان بوشهر با بیان اینکه ملتهای دارای تمدن، بر پایه ریشههای تاریخی خود مسیر پیشرفت را طی میکنند، افزود: کشوری که دارای تمدن کهن و میراث تاریخی ارزشمند است، همانند درختی تنومند با ریشههای عمیق در خاک است، اما کشوری که فاقد پیشینه تمدنی باشد، مانند نهالی بیریشه و آسیبپذیر خواهد بود.
وی تصریح کرد: هویت اسلامی ـ ایرانی ملت ایران، نوع رفتار، گویش، مقاومت در برابر بیگانگان، تعاملات اجتماعی و حتی شیوه زیست مردم، همگی برگرفته از تاریخ و تمدن چند هزار ساله این سرزمین است.
آیتالله صفایی بوشهری با اشاره به تلاش برخی قدرتهای جهانی برای جبران ضعف تاریخی و هویتی خود گفت: کشورهایی که فاقد تمدن ریشهدار هستند، برای جبران این خلأ، تلاش میکنند خود را در تاریخ برجسته نشان دهند و گاه با ایجاد بحران برای ملتهای دارای تمدن کهن، به دنبال کمرنگ کردن هویت تاریخی آنان هستند.
وی افزود: ملتهایی مانند ایران، مصر، یونان و ایتالیا که دارای تمدنهای بزرگ تاریخی هستند، هیچگاه برای اثبات هویت خود نیازمند بحرانآفرینی و تجاوز به دیگر ملتها نبودهاند.
نماینده ولیفقیه در استان بوشهر در بخش دیگری از سخنان خود به معماری سنتی ایران و بهویژه استان بوشهر اشاره کرد و گفت: معماری سنتی ایران، محصول دانش، تجربه و شناخت دقیق جغرافیا و اقلیم است؛ به گونهای که معماری مناطق کویری مانند یزد با بادگیرها، فضاهای خنک و ساختار خشتی متناسب با شرایط اقلیمی طراحی شده و در مقابل، معماری بوشهر نیز کاملاً متناسب با اقلیم ساحلی و فرهنگ اجتماعی مردم این منطقه شکل گرفته است.
وی ادامه داد: در بافت تاریخی بوشهر، استفاده گسترده از پنجرهها، رنگهای روشن، مصالحی مانند ساروج و گچ، جهتگیری خانهها به سمت دریا و ساختار کوچهها و بناها، همگی بیانگر هویت تمدنی و اجتماعی مردم این دیار است.
آیتالله صفایی بوشهری تأکید کرد: میراث فرهنگی در حقیقت شناسنامه ایران است و حفظ آن به معنای حفاظت از هویت تاریخی و تمدنی کشور محسوب میشود.
وی با اشاره به ظرفیتهای گسترده صنایع دستی نیز گفت: صنایع دستی حاصل فناوری تاریخی بشر و محصول تجربه نسلهای مختلف در تولید ابزار و محصولات مورد نیاز زندگی بوده و بخشی مهم از میراث تمدنی ملتها به شمار میرود.
پیشینه طولانی مقاومت مردم بوشهر در برابر استعمارگران
امام جمعه بوشهر با تأکید بر ضرورت نگاه تخصصی به میراث فرهنگی استانها اظهار کرد: هر استان باید متناسب با زیستبوم، تاریخ، فرهنگ و هویت خود مورد توجه قرار گیرد و در استان بوشهر نیز مهمترین محور هویتی، میراث مقاومت و مبارزه ضد استعماری مردم این منطقه است.
وی افزود: رهبر شهید انقلاب شخصاً به بنده فرمودند که همه ایران دارای مبارزات ضد استعماری بودهاند، اما مبارزه با استعمار در بوشهر، تبدیل به فرهنگ عمومی مردم شده بود و این موضوع یک میراث تمدنی ارزشمند محسوب میشود.
آیتالله صفایی بوشهری با اشاره به پیشینه طولانی مقاومت مردم جنوب کشور در برابر استعمارگران بیان کرد: مردم بوشهر از دوران پرتغالیها تا امروز، بیش از پنج قرن سابقه مقاومت دریایی و ضد استعماری دارند و این پیشینه باید به صورت علمی، فرهنگی و هنری حفظ و معرفی شود.
وی خاطرنشان کرد: نبردهایی مانند سربست چغادک، کوهکُز، مقاومت دلیران تنگستان، مبارزات رئیسعلی دلواری و دیگر حماسههای جنوب کشور، بخش مهمی از تاریخ عزت ملت ایران هستند، اما متأسفانه بسیاری از این مکانها امروز مورد غفلت قرار گرفتهاند.
نماینده ولیفقیه در استان بوشهر با انتقاد از وضعیت برخی آثار تاریخی مرتبط با مقاومت مردم جنوب افزود: برخی مناطق تاریخی که روزگاری صحنه نبردهای بزرگ علیه استعمار بودهاند، امروز به حال خود رها شده یا حتی به محل انباشت زباله تبدیل شدهاند، در حالی که اگر این آثار در کشورهای دیگر قرار داشتند، به بزرگترین مراکز گردشگری و هویتی تبدیل میشدند.
وی تأکید کرد: روایت نفوذ، شهادت، مقاومت و ایستادگی مردم جنوب در برابر استعمار انگلیس، باید به نسل جوان منتقل شود و این مهم نیازمند تولید آثار فرهنگی، موزههای تخصصی، مستندها و کتابهای فاخر است.
آیتالله صفایی بوشهری همچنین با اشاره به شخصیت تاریخی رئیسعلی دلواری گفت: رئیسعلی دلواری در سن ۳۳ سالگی توانست معادلات منطقه را تغییر دهد و به الگویی برای مقاومت ضد استعماری تبدیل شود؛ به گونهای که پس از مبارزات او، انگلیس دیگر جرأت گسترش حملات خود در خلیج فارس را نداشت.
وی با بیان اینکه شخصیتهای تاریخی استان بوشهر باید بهصورت تخصصی معرفی شوند، افزود: چهرههای بزرگ علمی، مذهبی، فرهنگی و مبارزاتی استان نباید به فراموشی سپرده شوند و لازم است موزههای تخصصی در حوزههای مقاومت، علم، روحانیت، ادبیات و فرهنگ در استان ایجاد شود.
امام جمعه بوشهر خواستار تشکیل هیئتهای اندیشهورز تخصصی در حوزه میراث فرهنگی ملموس و ناملموس استان شد و گفت: این هیئتها باید میراث فرهنگی بوشهر را بهصورت هدفمند، علمی و تمدنی دستهبندی و برای حفظ و معرفی آن برنامهریزی کنند.
لزوم ایجاد موزه های تخصصی در استان بوشهر
وی همچنین بر ایجاد موزه انسانشناسی در استان بوشهر تأکید کرد و افزود: استان بوشهر دارای شخصیتهای برجسته فراوانی در عرصههای مختلف است و اگر برای ثبت و معرفی آنان اقدام نشود، بخش مهمی از حافظه تاریخی استان از بین خواهد رفت.
آیتالله صفایی بوشهری با اشاره به اهمیت فناوریهای نوین در معرفی میراث فرهنگی تصریح کرد: موزههای استان باید به فناوریهای پیشرفته دیجیتال مجهز شوند تا امکان معرفی تاریخ و تمدن بوشهر در سطح ملی و بینالمللی فراهم شود.
وی در ادامه سخنان خود با اشاره به اهمیت بافت تاریخی بوشهر گفت: بافت قدیم بوشهر یکی از ارزشمندترین سرمایههای فرهنگی کشور است و باید از آن به عنوان بخشی از هویت اجتماعی و تاریخی مردم جنوب حفاظت شود.
نماینده ولیفقیه در استان بوشهر افزود: معماری بافت تاریخی بوشهر بر پایه تعامل اجتماعی، همزیستی، آرامش و ارتباط انسانی شکل گرفته و حتی ساختار خانهها، پشتبامها و کوچهها نیز بیانگر فرهنگ اجتماعی مردم این منطقه است.
وی خاطرنشان کرد: استعمار در طول تاریخ تلاش کرده هویت تاریخی بوشهر را تضعیف کند، اما مردم این منطقه همواره توانستهاند هویت، فرهنگ و استقلال خود را حفظ کنند.
آیتالله صفایی بوشهری در پایان تأکید کرد: هدف از حفظ میراث فرهنگی تنها مرور گذشته نیست، بلکه باید با تکیه بر گذشته، آینده کشور و هویت نسلهای آینده را مهندسی کرد و این رسالت بزرگی است که بر عهده متولیان میراث فرهنگی قرار دارد.